Sosyal Medyada Hakaret ve İftira

Sosyal medya hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Ancak özgürce paylaşım yapma imkânı, zaman zaman hakaret ve iftira gibi suçların işlenmesine de zemin hazırlayabiliyor. Bu tür durumlarda hem ceza hem de tazminat hukuku devreye girer.

Hakaret Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesine göre, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek hakaret suçunu oluşturur.

• Yazılı, sözlü, görüntülü ya da sosyal medya yoluyla işlenebilir.
• Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılırsa ceza artırılır.

Sosyal Medyada Delil Toplama

• Hakarete uğrayan kişi, ekran görüntüsü, URL ve tarih/saat bilgilerini saklamalıdır.
• Mümkünse noter onaylı tespit veya avukat aracılığıyla delil tespiti yapılmalıdır.
• Bu deliller, savcılık veya mahkemede kullanılabilir.

Şikâyet Süresi ve Usul

• Hakaret suçu: Fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet edilebilir.
• İftira suçu: Resen soruşturulur; ancak isnat edilen suçun niteliğine göre şikâyet gerekebilir.
• Şikâyet, Cumhuriyet Savcılığı’na veya kolluğa yapılabilir.

Cezalar

• Hakaret suçu: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası.
• İftira suçu: 1 yıldan 4 yıla kadar hapis; nitelikli hallerde ceza artar.
• Mağdur ayrıca manevi tazminat davası da açabilir.

Sonuç

Sosyal medya, ifade özgürlüğünün alanı olmakla birlikte başkalarının kişilik haklarına saygıyı da gerektirir. Hakaret ve iftira suçlarının sosyal medyada işlendiği durumlarda hızlı ve doğru hukuki adım atmak, hak kayıplarını önler.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Sosyal medyada hakaret ettiğini düşündüğüm kişiyi nasıl şikâyet edebilirim?

Ekran görüntülerini, linkleri ve varsa tanık beyanlarını hazırlayarak en yakın Cumhuriyet Savcılığı’na veya kolluk birimine şikâyette bulunabilirsiniz.

2. Şikâyet süresi ne kadardır?

Hakaret suçunda, fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkınızı kullanmalısınız.

İftira suçunda ise çoğu durumda resen soruşturma yapılır; ancak isnat edilen suçun türüne göre şikâyet gerekebilir.

3. İftira suçunun cezası nedir?

Türk Ceza Kanunu’na göre iftira suçu 1 yıldan 4 yıla kadar hapisle cezalandırılır; nitelikli halleri (örneğin delil uydurma) cezanın artmasına yol açar.

4. Sosyal medyada hakarete uğrayan kişi manevi tazminat davası açabilir mi?

Evet. Ceza davasından bağımsız olarak manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz.

Ceza davası sonucunda mahkûmiyet kararı verilmesi, tazminat davasında da güçlü bir delildir.

5. Anonim veya sahte hesaplara karşı ne yapılabilir?

Savcılık aracılığıyla IP tespiti yapılması talep edilebilir. Platformların resmi talepler doğrultusunda bilgi vermesiyle failin kimliği ortaya çıkarılabilir.