Taksirle Öldürme Suçu (TCK 85): Trafik Kazaları, Tıbbi Hata, İş Kazası ve Savunma Rehberi

Eskişehir Avukat Beyhan Caymaz 1 Kasım 2026 54 dk okuma Güncellendi: 14 Kasım 2026

Taksirle öldürme, bir kişinin istemeden, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başka bir insanın ölümüne neden olmasıdır. Trafik kazaları, iş kazaları, tıbbi uygulama hataları, ev ve çocuk kazaları, silah kazaları ve yapı çökmeleri bu suçun en sık görüldüğü alanlardır. Bu rehberde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 85. maddesinde düzenlenen taksirle öldürme suçunu; unsurlarını, cezasını, bilinçli taksir ile olası kast ayrımını, kusur raporlarını, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme ve adli para cezası imkânlarını, infazı ve tazminat haklarını Yargıtay uygulaması ışığında ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Taksirli suç dosyalarında sonucu çoğu zaman kusur raporu belirler; bu nedenle somut bir olayda mutlaka bir ceza avukatından destek alınmalıdır. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak her dosyanın kendi olay örgüsü ve delilleri içinde değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatırız.

Hızlı Cevaplar

Temel hâl (TCK 85/1): Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma (TCK 85/2): Ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapistir.
Bilinçli taksir (TCK 22/3): Fail sonucu öngörmüş ama istememişse ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.
Kusura göre ceza (TCK 22/4): Ceza, failin kusur derecesine göre belirlenir. Birden fazla failde herkes kendi kusurundan sorumludur (TCK 22/5).
Şahsi cezasızlık (TCK 22/6): Ölen yalnızca failin yakını ise ve fail bu olaydan ağır biçimde etkilenmişse ceza verilmeyebilir; bilinçli taksirde ceza yarıdan altıda beşe kadar indirilebilir.
Adli para cezası (TCK 50/4): Taksirli suçlarda hapis cezası uzun süreli olsa bile adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde çevrilemez.
Şikâyet ve uzlaşma: Suç resen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez ve taksirle öldürme uzlaştırma kapsamında değildir.
Görevli mahkeme: 85/1’de asliye ceza mahkemesi, 85/2’de ağır ceza mahkemesi.
Dava zamanaşımı: 15 yıl.
İnfaz: Taksirli suçlarda koşullu salıverilme kural olarak cezanın yarısı infaz edildikten sonra gündeme gelir.
Ehliyet ve meslek yasağı (TCK 53/6): Mahkemece 3 ay ile 3 yıl arasında sürücü belgesinin geri alınmasına veya meslek icrasının yasaklanmasına karar verilebilir.

İçindekiler

Taksirle Öldürme Nedir?
Suçun Unsurları
Basit Taksir, Bilinçli Taksir ve Olası Kast
Cezalar ve Cezanın Belirlenmesi
Trafik Kazalarında Taksirle Öldürme
Tıbbi Uygulama Hataları ve İş Kazaları
Diğer Olay Tipleri
Uzlaşma, HAGB, Erteleme, Adli Para Cezası ve Zamanaşımı
Yargılama Süreci ve Kusur Raporuna İtiraz
İnfaz
Tazminat Hakları
Savunma Stratejisi ve Mağdur Yakınlarının Hakları
Örnek Olaylar ve Sonuç
Sıkça Sorulan Sorular

1. Taksirle Öldürme Nedir?

Taksirle öldürme, failin ölüm sonucunu istemediği hâlde, uyması gereken dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle bir insanın hayatını kaybetmesidir. Suçla korunan hukuki değer, kasten öldürmede olduğu gibi yaşam hakkıdır. Fark, failin zihinsel durumundadır: Kasten öldürmede fail ölümü ister veya kabullenir; taksirle öldürmede ise ölüm, istenmeyen bir sonuç olarak dikkatsizlik, tedbirsizlik, meslekte acemilik ya da kurallara aykırılıktan doğar.

1.1. Kanun Metni (TCK m.85)

Taksirle öldürme – Madde 85
(1) Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Rehberin hazırlandığı tarih (2 Kasım 2026) itibarıyla madde metninde yapılmış yeni bir değişiklik tespit etmedik. Ancak trafik kazaları başta olmak üzere taksirli suçların cezaları kamuoyunda sıkça tartışılmakta ve yargı paketleriyle ceza ve infaz mevzuatı sık değişmektedir.

1.2. Suçun Genel Özellikleri

Fail ve mağdur: Herkes olabilir. Mağdurun hayatta olan bir insan olması gerekir.
Resen soruşturma: Suç şikâyete bağlı değildir. Mağdur yakınları şikâyetçi olmasa veya şikâyetten vazgeçse bile savcılık soruşturmayı sürdürür.
Uzlaştırma dışı: Taksirle öldürme, CMK m.253’teki uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yer almaz. Taksirle yaralama (TCK m.89) uzlaştırma kapsamındadır; ancak ölüm ile yaralamanın birlikte gerçekleştiği 85/2 hâlinde tek bir suç bulunduğundan uzlaştırma yapılamaz.
Teşebbüs ve iştirak yok: Taksirli suça teşebbüs ve azmettirme, yardım etme gibi iştirak türleri mümkün değildir. Aynı olayda birden fazla kişinin kusuru varsa her biri kendi kusuru oranında ayrı ayrı sorumlu tutulur (TCK m.22/5).
Taksirle sorumluluk ancak kanunun açıkça öngördüğü hâllerde vardır (TCK m.22/1): Ölüm neticesi bakımından bu hüküm TCK m.85’tir.

1.3. Komşu Suçlardan Farkı

Kasten öldürme (TCK m.81-82): Fail ölümü ister ya da olası kastla kabullenir; ceza müebbet veya ağırlaştırılmış müebbettir.
Kasten yaralama sonucu ölüm (TCK m.87/4): Fail yaralamayı kasten yapmış, ölüm ise istenmeden gerçekleşmiştir. Yargıtay’a göre basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek düzeydeki bir yaralamanın beklenmedik biçimde ölüme yol açtığı olaylarda 87/4 değil, taksirle öldürme (85/1) hükümleri tartışılır (örneğin Yargıtay 12. CD, 2020/865 E., 2022/1776 K.).
İhmali davranışla kasten öldürme (TCK m.83): Belli bir icrai davranışı yapma yükümlülüğü bulunan kişi ölümü öngörüp kabullenerek hareketsiz kalırsa kasten öldürme, öngörmeden dikkatsizlikle hareketsiz kalırsa taksirle öldürme söz konusu olur.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m.179): Somut bir zarar aranmayan tehlike suçudur. Alkollü veya tehlikeli araç kullanımı ölümle sonuçlanırsa dosya taksirle öldürme yönünden değerlendirilir; iki suç arasındaki ilişki olayın özelliğine göre belirlenir.
Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (TCK m.98): Kazadan sonra yaralıya yardım etmeme veya yetkililere bildirmeme ayrıca suç oluşturabilir.

2. Suçun Unsurları

2.1. Taksirin Tanımı (TCK m.22/2)

Kanuna göre taksir; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesinin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Bu tanımdan taksirli bir öldürmenin dört temel parçası çıkar:

İradi bir hareket: Fail bir davranışı isteğiyle yapar ya da yapması gerekeni yapmaz. Araç kullanmak, ameliyat yapmak, işçiyi iskeleye çıkarmak, silahı temizlemek iradi hareketlerdir.
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık: Kurallara, mesleki standartlara veya genel hayat tecrübesine göre ortalama, makul bir kişinin göstereceği özenin gösterilmemesi.
Ölüm neticesi: Mağdurun ölmesi. Ölüm gerçekleşmezse taksirle yaralama (TCK m.89) gündeme gelir.
Nedensellik ve objektif isnadiyet: Ölümün, failin özen aykırılığının bir sonucu olması ve bu sonucun hukuken faile yüklenebilmesi.

2.2. Dikkat ve Özen Yükümlülüğünün Kaynakları

Özen yükümlülüğü çoğu zaman yazılı kurallardan doğar:

Kanun ve yönetmelikler: Karayolları Trafik Kanunu ve Trafik Yönetmeliği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, imar ve yapı denetimi mevzuatı, tıbbi deontoloji kuralları.
Mesleki standartlar: Hekimlikte güncel tıp bilimi ve kabul görmüş uygulama kılavuzları; mühendislikte teknik şartnameler ve standartlar.
Sözleşme veya üstlenilen görev: Bakıcı, havuz görevlisi, okul servisi şoförü gibi bir gözetim işini üstlenen kişinin yükümlülüğü.
Genel hayat tecrübesi: Yazılı bir kural olmasa bile, örneğin dolu bir silahı çocukların ulaşabileceği bir yere bırakmamanın gerekliliği.

Yazılı bir kurala uyulmaması taksiri kolayca ortaya koyar, ancak tek başına yetmez: ihlal ile ölüm arasında bağ kurulmalıdır. Örneğin ehliyetsiz bir sürücünün kararıldığı kazada, kazanın tamamen karşı tarafın kırmızı ışık ihlalinden kaynaklandığı anlaşılıyorsa, ehliyetsizlik tek başına ölümden sorumluluğu doğurmaz; ehliyetsiz araç kullanma ayrıca idari yaptırımın konusu olur.

2.3. Öngörülebilirlik

Taksirde fail sonucu fiilen öngörmemiştir; ancak sonucun öngörülebilir olması gerekir. Aynı durumdaki makul ve dikkatli bir kişi ölüm ihtimalini görebiliyor ve önleyebiliyorsa öngörülebilirlik vardır. Tamamen beklenmedik, olağan dışı sonuçlar faile yüklenemez. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, adli tıp raporunda kusursuz sayılan bir sürücü için bile, yola çıkan çocuğu öngörebilecek durumda olduğu gerekçesiyle kusur değerlendirmesini farklı yapmıştır (YCGK, 2019/75 K.). Okul çevresi, çocuk parkı, pazar yeri gibi alanlarda sürücüden beklenen özen daha yüksektir.

2.4. Nedensellik ve Objektif İsnadiyet

Failin davranışı ile ölüm arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. Uygulamada şu sorular sık tartışılır:

Özen gösterilseydi ölüm yine olur muydu? Kurala uygun davranılsa bile sonuç kaçınılmaz idiyse (örneğin yaya, hız sınırına uyan bir aracın da duramayacağı mesafede aniden önüne atıldıysa) sonuç faile yüklenemeyebilir.
Mağdurun kendi kusuru: Mağdurun kusuru failin sorumluluğunu azaltır; mağdur tam kusurlu ise fail beraat edebilir.
Araya giren başka bir sebep: Kaza sonrası hastanede yaşanan olağan aksaklıklar nedenselliği kural olarak koparmaz. Ancak tamamen bağımsız ve ağır bir tıbbi hata ya da üçüncü kişinin kasten müdahalesi söz konusuysa nedensellik tartışılır.
Normun koruma amacı: İhlal edilen kural, gerçekleşen türden zararı önlemek için konmuş olmalıdır.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak taksirli suç dosyalarında en sık yapılan hatanın, “kural ihlali varsa sorumluluk da vardır” yaklaşımı olduğunu görüyoruz. Oysa her dosyada ihlal ile ölüm arasındaki bağ, mağdurun kusuru ve ölümün kaçınılabilirliği ayrı ayrı incelenmelidir.

3. Basit Taksir, Bilinçli Taksir ve Olası Kast

Taksirle öldürme dosyalarında cezayı en çok etkileyen soru, failin zihinsel durumunun hangi kategoriye girdiğidir. Üç basamak vardır ve aralarındaki fark cezayı 2 yıldan 20 yılı aşan hapis cezalarına kadar değiştirebilir.

Basit (bilinçsiz) taksir: Fail sonucu öngörmemiştir, ama öngörebilirdi. Ceza TCK m.85’teki aralıkta belirlenir.
Bilinçli taksir (TCK m.22/3): Fail sonucu öngörmüş ama istememiştir; beceri, tecrübe ya da şansına güvenerek sonucun gerçekleşmeyeceğine inanmıştır. Ceza üçte birden yarıya kadar artırılır, adli para cezasına çevrilemez.
Olası kast (TCK m.21/2): Fail sonucu öngörmüş ve kabullenmiştir; “olursa olsun” diyerek hareketine devam etmiştir. Bu artık taksirle öldürme değil, kasten öldürmedir; TCK m.21/2 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet yerine 20–25 yıl, müebbet yerine 15–20 yıl hapis cezası verilir.

3.1. Bilinçli Taksir Uygulamada Ne Zaman Kabul Ediliyor?

Yargıtay 12. Ceza Dairesi ve Ceza Genel Kurulu kararlarında bilinçli taksir, failin kuralı bile bile ve ağır biçimde ihlal ettiği durumlarda kabul edilmektedir. Uygulamadan tipik örnekler:

Kırmızı ışıkta geçmek,
Bölünmüş yolda ters yöne girmek veya geri gitmek,
Geçme yasağı olan yerde sollamak,
Hız sınırının iki katı civarında veya daha fazla hızla gitmek,
Buzlu yolda zorunlu kış lastiği veya zincir olmadan araç kullanmak (Yargıtay 12. CD, 2021/722 K.),
Dolu ve emniyeti açık av tüfeğini insanların bulunduğu bir alanda taşımak (YCGK, 2014/251 K.),
İnsanların bulunabileceği alana rastgele ateş etmek.

Alkolün yeri: Yargıtay, sürücünün alkollü olmasını tek başına her zaman bilinçli taksir için yeterli saymamaktadır. Alkol miktarı, kazayla bağlantısı ve başka ağır ihlallerin bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilir. Bilinçli taksir yalnızca alkole dayanıyorsa artırımın yarı değil üçte bir oranında yapılması gerektiğini belirten kararlar bulunmaktadır. Ehliyetsizlik veya sürücü tecrübesizliği de tek başına bilinçli taksir sayılmamaktadır.

Artırım oranı: Bilinçli taksirde artırım oranı otomatik olarak üst sınırdan (yarı) uygulanmaz. Yargıtay, üçte bir ile yarı arasında olayın ağırlığına göre gerekçeli bir oran belirlenmesini aramaktadır.

3.2. Bilinçli Taksir ile Olası Kast Ayrımı

Her ikisinde de fail sonucu öngörür; fark, sonuca karşı tutumdadır. Bilinçli taksirde fail “bir şey olmaz, ben hallederim” diye düşünür; olası kastta “olursa olsun” der. Bu iç dünya, ancak dış olgulardan çıkarılabilir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, aşırı alkollü sürücünün kırmızı ışıkta geçerek ölüme neden olduğu bir olayda, “olursa olsun” düşüncesinin ispatlanamadığını belirterek oyçokluğuyla bilinçli taksir kabul etmiştir (YCGK, 2019/1-121 E.). Benzer biçimde güvenli mesafe bırakmadan sollayıp önüne kırılan sürücü için de sonucu kabullendiğine dair delil bulunmadığından bilinçli taksir kabul edilmiştir (YCGK, 2024/189 E., 2024/331 K.).

Olası kast ise genellikle sürücünün bilerek kalabalığa veya yayalara yöneldiği, polisten kaçarken insanların yoğun bulunduğu alanda tehlikeli sürüşe devam ettiği ya da açıkça “kim olursa olsun” tavrını gösteren davranışlarda kabul edilir. Düğünlerde silahla ateş etme olaylarında da olayın somut özelliğine göre bazen bilinçli taksir, bazen olası kast sonucuna varılmaktadır.

Frank formülü: Yargıtay bu ayrımda sıkça Frank formülüne başvurur. Buna göre fail, neticenin kesin olarak gerçekleşeceğini bilseydi hareketinden vazgeçecek idiyse bilinçli taksir; “öyle ya da böyle” hareketini yine de gerçekleştirecek idiyse olası kast vardır. Bilinçli taksirde fail şansına, tecrübesine veya refleksine güvenir ve çoğu zaman neticeyi önlemek için bir tedbir de alır; olası kastta ise neticeye kayıtsız kalır.

Emsal karar – Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 02.03.2026, 2022/2655 E., 2026/2041 K. (Bozma): Hız sınırı 50 km/s olan yolda 140 km/s hızla, 1,23 promil alkollü olarak, makas atarak ve aynı anda cep telefonuyla sosyal medyada canlı yayın yaparak araç kullanan sanığın eylemini yerel mahkeme bilinçli taksir saymıştır. Yargıtay ise sanığın zararlı neticeyi önlemeye yönelik hiçbir davranışı bulunmadığını, neticeyi göze alıp kabullendiğini belirterek olası kastla öldürmeden hüküm kurulması gerektiğine karar vermiştir:

“...sanığın alkollü vaziyette, makas atmak suretiyle, hız limitlerinin çok üzerinde ve bir yandan da telefonu aracılığıyla sosyal medya üzerinden canlı yayın yaparak araç kullanması sırasında... zararlı neticenin gerçekleşmemesi adına herhangi bir davranışı bulunmadığı gibi, neticeyi göze alıp kabullenmek suretiyle eylemini sürdürdüğü ve bu itibarla somut olayda olası kast koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, sanığın olası kastla öldürme suçundan sorumlu tutulması gerekirken bilinçli taksirle öldürmeden hüküm kurulması BOZMAYI GEREKTİRMİŞTİR.”

Bu karar, tek başına bilinçli taksir sayılabilecek ihlallerin (alkol, aşırı hız, makas atma, dikkat dağıtıcı telefon kullanımı) bir araya geldiğinde olası kast sonucunu doğurabileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Yukarıdaki Ceza Genel Kurulu kararıyla birlikte okunduğunda belirleyici olanın ihlallerin sayısı ve ağırlığı ile failin neticeyi önlemeye yönelik herhangi bir çaba gösterip göstermediği olduğu görülür.

Pratik sonuç: Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki çizgi, cezanın birkaç yıldan 15–25 yıl aralığına çıkmasını belirler. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak bu dosyalarda kamera kayıtları, hız ve fren izi tespitleri, tanık beyanları ve olay sonrası davranışların çok dikkatli okunması gerektiğini; iddianamede yer alan “olası kast” nitelendirmesinin her zaman delille sınanması gerektiğini vurgularız.

4. Cezalar ve Cezanın Belirlenmesi

4.1. Temel Ceza Aralıkları

Tek kişinin ölümü (85/1): 2–6 yıl hapis.
Birden fazla kişinin ölümü veya ölüm ile birlikte yaralanma (85/2): 2–15 yıl hapis. Bu hâlde kaç kişi ölmüş ya da yaralanmış olursa olsun tek bir suç vardır; her mağdur için ayrı ceza verilmez. Ancak mağdur sayısı ve yaralanmaların ağırlığı, temel cezanın alt sınırdan ne kadar uzaklaştırılacağını doğrudan etkiler.

4.2. Kusur Oranının Cezaya Etkisi (TCK m.22/4)

Taksirli suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir. Bilirkişi raporlarında kusur genellikle “asli kusur”, “tali kusur” veya oransal olarak (örneğin 6/8, 2/8) ifade edilir. Yargıtay uygulamasında:

Asli ve tam kusurlu fail için temel cezanın alt sınırdan belirgin biçimde uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiği,
Tali kusurlu fail için alt sınıra yakın ceza verilmesi gerektiği,
Birden fazla ölüm ve ağır yaralanmaların bulunduğu 85/2 olaylarında tali kusurlu sürücü için bile alt sınırdan uzaklaşılması gerekebileceği

vurgulanmaktadır. Mağdurun tam kusurlu, failin kusursuz olduğu durumlarda ise beraat kararı verilir.

4.3. Bilinçli Taksir Artırımı (TCK m.22/3)

Bilinçli taksirde temel ceza üçte birden yarıya kadar artırılır. Artırım oranının gerekçelendirilmesi gerekir; olayın ağırlığı ile orantısız biçimde üst sınırdan artırım yapılması bozma sebebi olabilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2026 tarihli kararları bu konuda açık bir ölçü ortaya koymaktadır: Bilinçli taksiri oluşturan tek bir ihlal varsa, artırım doğrudan üst sınırdan (1/2) yapılamaz.

Yalnızca alkol – Yargıtay 12. CD, 05.03.2026, 2025/5555 E., 2026/2300 K. (Bozma): 2,05 promil alkollü sürücünün karıştığı ölümlü kazada yerel mahkeme cezayı 1/2 oranında artırmıştır. Yargıtay, bilinçli taksiri oluşturan tek ihlalin alkol miktarı olduğunu, TCK 22/3’teki üçte birden yarıya kadar takdir aralığı gözetilmeden azami oranda artırım yapılmasının fazla ceza tayini olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Yalnızca kırmızı ışık – Yargıtay 12. CD, 02.03.2026, 2022/4951 E., 2026/2032 K. (Bozma): Kırmızı ışık ihlali bilinçli taksirdir; ancak ihlal tek olduğunda cezanın 1/2 oranında artırılması TCK m.3/1’deki orantılılık ilkesine aykırıdır.

“...bilinçli taksir oluşturan eylemin tek olduğu gözetilmeksizin 5237 sayılı TCK’nın 3. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen orantılılık ilkesine de aykırı düşmeyecek şekilde artırım oranı belirlenmesi gerekirken... tek ihlale dayanılarak üst sınırdan (1/2) oranında artırım yapılmasının isabetsiz ve orantılılık ilkesine de aykırı olduğu anlaşıldığından, sanık hakkında fazla cezaya hükmolunması BOZMAYI GEREKTİRMİŞTİR.”

Uygulamadaki sonuç şudur: Tek bir ihlale dayanan bilinçli taksirde artırımın alt orana (1/3) yakın yapılması beklenir; birden fazla ağır ihlalin bir arada bulunduğu olaylarda ise üst orana yaklaşılabilir. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak artırım oranının gerekçesinin istinaf ve temyizde mutlaka denetime taşınması gerektiğini vurgularız.

4.4. Takdiri İndirim (TCK m.62)

Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları (örneğin mağdur yakınlarına ulaşması, zararı gidermesi, pişmanlığı) gibi sebeplerle ceza altıda birine kadar indirilebilir.

4.5. Şahsi Cezasızlık ve İndirim (TCK m.22/6)

Taksirli hareket sonucu neden olunan netice münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez. Bilinçli taksir hâlinde ise cezada yarıdan altıda beşe kadar indirim yapılabilir. Tipik örnek, kaza sonucu kendi çocuğunu, eşini veya anne babasını kaybeden sürücüdür.

Bu hükmün uygulanması için iki noktaya dikkat edilmelidir:

“Münhasıran” şartı: Aynı kazada failin yakını olmayan başka kişiler de ölmüş veya yaralanmışsa, netice yalnızca failin ailevi durumunu etkilemiş sayılmaz ve hüküm kural olarak uygulanmaz. Ancak yaralananlar şikâyetçi olmaz ve bilinçli taksir de bulunmazsa, takip edilebilir netice yalnızca failin yakınının ölümüyle sınırlı kalır ve hüküm uygulanabilir (aşağıdaki 2026 tarihli karara bakınız). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, ölüm ve yaralanmaların failin kişisel veya ailevi durumunu etkilemediği bir olayda 22/6’nın uygulanamayacağını belirtmiştir (YCGK, 2014/216 K.).
Yakınlık ve etkilenme: Kan bağı tek başına yetmez; failin olaydan gerçekten ağır biçimde etkilendiği, aile ilişkisinin ve yaşam koşullarının somut olarak ortaya konması gerekir.

Yargıtay uygulamasından üç güncel örnek:

Eşin ölümü, yaralıların şikâyetçi olmaması – Yargıtay 12. CD, 05.02.2026, 2022/3297 E., 2026/1057 K. (Onama): Sanığın kullandığı aracın karşı şeride geçmesiyle meydana gelen kazada sanığın eşi ölmüş, karşı araçtakiler yaralanmıştır. Yaralananlar şikâyetçi olmadığından suç yalnızca eşin ölümüyle sınırlı kalmış; bilinçli taksir de bulunmadığından TCK 22/6 ve CMK 223/4-b uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı onanmıştır.

“...kaza sonucu sanığın eşi vefat ettiği, birden fazla kişinin de yaralandığı, ancak yaralanan mağdurların sanıktan şikayetçi olmadıkları... sanığın taksirle eşinin ölümüne sebebiyet verdiği olayda TCK’nın 22/6. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi...”

Ayrı evde yaşayan dayının ölümü – Yargıtay 12. CD, 23.03.2026, 2022/7181 E., 2026/2710 K. (Onama): Sanığın, yardım amacıyla yanında bulunduğu ve ayrı evde yaşayan dayısının ölümü, neticenin münhasıran failin kişisel ve ailevi durumunu ağır derecede etkilediği bir hâl sayılmamış; TCK 22/6 uygulanmamıştır. Bu karar, hükmün esas olarak dar çekirdek aile ilişkilerinde gündeme geldiğini gösterir.
22/6 uygulanamasa da yakın kaybı cezayı etkiler – Yargıtay 12. CD, 26.03.2026, 2022/509 E., 2026/2947 K. (Bozma): Kazada sanığın kız kardeşi, babaannesi ve yengesi ölmüştür. Ölenler arasında 22/6 kapsamı dışında kalan bir yakın (yenge) bulunduğundan cezasızlık uygulanamamış; ancak Yargıtay, sanığın aile fertlerini kaybetmesinin temel cezanın belirlenmesinde lehe gözetilmesi ve alt sınırdan fazla uzaklaşılmaması gerektiğini belirtmiştir.

“...sanık ile ölen ve yaralanan kişiler arasındaki akrabalık ilişkisi de temel cezanın belirlenmesinde göz önüne alınarak cezada orantılılık ilkesi ile adalet ve hakkaniyet kurallarına uygun bir ceza tayin edilmesi gerekirken, orantılılık ilkesine aykırı biçimde temel cezanın alt sınırdan fazla uzaklaşılarak belirlenmesi BOZMAYI GEREKTİRMİŞTİR.”

4.6. Ek Yaptırımlar: Ehliyet ve Meslek Yasağı (TCK m.53/6)

Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde mahkeme, 3 aydan az ve 3 yıldan fazla olmamak üzere sürücü belgesinin geri alınmasına veya o meslek ya da sanatın icrasının yasaklanmasına karar verebilir. Bu hüküm özellikle sürücüler, hekimler, mühendisler ve ustalar için önemlidir. Kasten işlenen suçlara özgü olan TCK m.53/1’deki genel hak yoksunlukları ise taksirli suçlarda uygulanmaz.

Yargıtay bu tedbirin sınırlarını sıkı biçimde denetlemektedir:

Üst sınır 3 yıldır – Yargıtay 12. CD, 15.01.2026, 2022/2597 E., 2026/527 K.: Sürücü belgesinin 4 yıl süreyle geri alınmasına karar verilmesi, kanundaki 3 yıllık üst sınırı aştığından usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.
Yalnızca kazada kullanılan araç sınıfı geri alınabilir – Yargıtay 12. CD, 07.02.2024, 2021/4688 E., 2024/499 K. (Bozma): Kazayı kamyonetle yapan sanığın “E+A2” sınıfı belgesinin tamamının geri alınması tedbirin amacına aykırı bulunmuş; motosiklet (A2) sınıfının geri alınamayacağı belirtilmiştir.

“...yargılamaya konu kazayı idaresindeki kamyonet ile yaptığı ve bu nedenle sanığın somut olaya konu taksirle öldürme suçu sebebiyle A2 sınıfı sürücü belgesinin geri alınamayacağı gözetilmeden, ilgili madde hükmünün amacına aykırı şekilde sanığa ait ‘E+A2’ sınıfı sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilmesi BOZMA NEDENİDİR.”

4.7. Örnek Ceza Hesapları

Aşağıdaki hesaplar kurgusaldır ve yalnızca hesap mantığını gösterir. Gerçek bir dosyada temel ceza, artırım ve indirim oranları mahkemenin takdirindedir.

Olay	Temel ceza	Artırım	TCK 62 sonrası	Seçenekler
Tek ölüm, tali kusur, basit taksir (85/1)	2 yıl	Yok	1 yıl 8 ay	HAGB, erteleme veya adli para cezası mümkün
Tek ölüm, asli kusur, bilinçli taksir 1/3 (85/1)	3 yıl	4 yıl	3 yıl 4 ay	HAGB, erteleme ve adli para cezası yok
İki ölüm ve bir yaralı, asli kusur, bilinçli taksir 1/2 (85/2)	6 yıl	9 yıl	7 yıl 6 ay	HAGB, erteleme ve adli para cezası yok
Kendi çocuğunun ölümü, basit taksir (85/1 ve 22/6)	—	—	Ceza verilmez	Şartları varsa

Tablodaki üçüncü sütun “artırım sonrası cezayı” gösterir. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak özellikle şunu vurgularız: Bilinçli taksir kabul edildiğinde alt sınırdan verilen ceza bile (2 yıl + 1/3 = 2 yıl 8 ay, takdiri indirimle 2 yıl 2 ay 20 gün) iki yılı aştığından HAGB ve erteleme fiilen imkânsız hâle gelir. Bu nedenle bilinçli taksir tartışması, cezaevine girip girmeme sonucunu doğrudan belirler.

5. Trafik Kazalarında Taksirle Öldürme

Taksirle öldürme dosyalarının büyük kısmı trafik kazalarından doğar. Eskişehir gibi çevre yolları, şehirler arası kavşakları ve yoğun öğrenci nüfusu bulunan şehirlerde yaya, bisiklet, motosiklet ve scooter kazaları da sık görülür. Bu dosyalarda sonucu belirleyen en önemli belge kusur raporudur.

5.1. Asli Kusur Kabul Edilen Haller

Karayolları Trafik Kanunu m.84, kazalarda sürücünün asli kusurlu sayıldığı hâlleri sayar. Başlıcaları:

Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçmek,
Karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girmek,
Arkadan çarpmak,
Geçme yasağı olan yerden geçmek,
Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak, şerit ihlali,
Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak.

Bu hâllerden birinin varlığı genellikle asli kusur sonucunu doğurur; ancak mağdurun ve diğer sürücülerin kusuru da ayrıca değerlendirilir. Yaya kusuru (kırmızı ışıkta geçmek, yaya geçidi dışından ve aniden yola çıkmak, alkollü olarak yolda yürümek gibi) sürücünün kusurunu azaltabilir veya tamamen ortadan kaldırabilir.

5.2. Kusur Raporu Nasıl Hazırlanır?

Trafik kazası tespit tutanağı: Olay yerine gelen polis veya jandarma tarafından düzenlenir. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir; mahkemeyi bağlamaz.
Olay yeri incelemesi: Fren izleri, çarpma noktası, araçların son konumu, hasar bölgeleri, ışıklandırma ve hava koşulları, yol yapısı ve işaretlemeler.
Kamera ve dijital kayıtlar: Mobese, işyeri ve araç içi kameraları, araç hız kayıt cihazları (takograf), telefon kayıtları. Kamera kayıtları genellikle kısa süre saklanır; bu nedenle ilk günlerde tespit edilmeleri hayati önemdedir.
Alkol ve uyuşturucu tetkikleri: Alkolmetre ve kan tahlili. Tahlil saati ile kaza saati arasındaki fark, sonucu yorumlarken önemlidir.
Bilirkişi raporu: Savcılık veya mahkeme, trafik bilirkişisinden ya da Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alır. Gerekirse olay yerinde keşif yapılır.

Raporlar çelişiyorsa: Tutanak, bilirkişi ve Adli Tıp raporları arasında kusur oranı bakımından çelişki varsa mahkeme bu çelişkiyi gidermek zorundadır. Uygulamada çelişkinin, daha üst bir kurul veya heyet raporuyla giderilmesi aranır. Çelişki giderilmeden kurulan hükümler istinaf ve temyizde bozulabilmektedir.

Emsal karar – Yargıtay 12. CD, 15.12.2025, 2021/10857 E., 2025/8830 K. (Bozma): Soruşturma aşamasındaki bilirkişi raporu ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu çeliştiğinde mahkeme bunlardan birini kendi takdiriyle seçerek hüküm kuramaz. Çelişkinin İTÜ öğretim üyelerinden oluşan bir heyetten veya Adli Tıp Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonu’ndan alınacak raporla giderilmesi gerekir.

“...Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu ile soruşturma aşamasındaki bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakla, mevcut raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi için İTÜ öğretim üyelerinden veya Adli Tıp Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonundan bilirkişi raporu alınarak sanığın hukuki durumunun tayini gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması BOZMAYI GEREKTİRMİŞTİR.”

Bu nedenle kusur raporları arasında çelişki bulunan dosyalarda üst heyet raporu talebinin süresinde ve gerekçeli olarak yapılması, karşılanmazsa bu eksikliğin istinaf ve temyiz dilekçelerinde açıkça ileri sürülmesi gerekir.

5.3. Alkol, Hız, Telefon ve Yorgunluk

Alkol: Yasal sınırın üzerindeki alkol hem idari yaptırımın konusu olur hem de kusur ve bilinçli taksir değerlendirmesinde ağırlaştırıcı bir unsurdur. Ancak alkolün kazaya etkisi somut olarak ortaya konmalıdır.
Hız: Hız sınırının aşılması kusuru artırır. Sınırın iki katı civarı veya üzerindeki hızlar Yargıtay kararlarında bilinçli taksir sebebi sayılmaktadır.
Telefon kullanımı ve yorgunluk: HTS kayıtları kaza anında telefon kullanımını gösterebilir. Uzun yol şoförlerinde takograf ve çalışma saatleri incelenir.
Araç ve yol kusurları: Fren arızası, lastik patlaması veya yoldaki çukur, eksik işaretleme gibi sebepler; aracın bakımından sorumlu kişiler ile yol üzerinde yükümlülüğü bulunan idare ve yüklenicilerin de kusurunu gündeme getirebilir.

5.4. Olay Yerini Terk Etmek

Kazaya karışan sürücünün olay yerinde durması, yaralılara yardım etmesi ve kazayı yetkililere bildirmesi zorunludur. Olay yerini terk etmek:

Karayolları Trafik Kanunu kapsamında ayrı idari yaptırım doğurur,
Yaralıya yardım etmeme ve bildirmeme TCK m.98 kapsamında ayrı suç oluşturabilir,
Kusur değerlendirmesinde ve takdiri indirim tartışmasında sürücünün aleyhine sonuç doğurur,
Yaralı kişi, sürücünün yardım etmemesi nedeniyle ölmüşse ve sürücü bu ölümü öngörüp kabullenmişse, olay ihmali davranışla kasten öldürme (TCK m.83) yönünden bile tartışılabilir.

5.5. Yolcunun Ölümü ve Emniyet Kemeri

Araçta yolcu olarak bulunan bir yakının ölümünde sürücü taksirle öldürmeden yargılanır; ölen eş, çocuk veya anne baba ise TCK m.22/6 tartışılır. Yolcunun emniyet kemeri takmaması ceza dosyasında sürücünün kusurunu kural olarak ortadan kaldırmaz; ancak tazminat dosyasında müterafik kusur olarak indirim sebebi olabilir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak trafik kazalarında ilk 24–48 saatin kritik olduğunu vurgularız: kamera kayıtlarının istenmesi, olay yeri fotoğraflarının ve tanık bilgilerinin kayda geçirilmesi ve ifade öncesi avukatla görüşülmesi dosyanın seyrini belirleyebilir.

6. Tıbbi Uygulama Hataları ve İş Kazaları

6.1. Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Sonucu Ölüm

Hekim, hemşire, ebe veya diğer sağlık çalışanlarının, tıp biliminin gerekli kıldığı özeni göstermemesi sonucu hastanın ölümü taksirle öldürme oluşturabilir. Bu dosyalarda temel ayrım, komplikasyon ile tıbbi hata arasındadır:

Komplikasyon: Tıp biliminin gerekli kıldığı bütün özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkan, önlenemeyen istenmeyen sonuç. Hekime kusur yüklenemez.
Tıbbi hata: Teşhis, tedavi, ameliyat veya ameliyat sonrası takipte güncel tıbbi standartlara aykırı davranılması; geç müdahale, yanlış ilaç veya doz, gerekli tetkiklerin yapılmaması, hastanın zamanında sevk edilmemesi gibi.

Kusurun tespiti: Bu dosyalarda belirleyici olan, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurullarının veya uzman bilirkişilerin raporudur. Rapor şu soruları yanıtlamalıdır: Hangi tıbbi standart ihlal edildi? Bu ihlal ölüme yol açtı mı? Doğru müdahale yapılsaydı ölüm önlenebilir miydi? Hangi sağlık çalışanının ne oranda kusuru var?

Komplikasyon ve illiyet bağı – Yargıtay 12. CD, 11.12.2025, 2021/8562 E., 2025/8798 K. (Bozma): Bel fıtığı ameliyatında damar yaralanması gelişen hastanın ölümüne ilişkin dosyada Adli Tıp 1. İhtisas Kurulu, vasküler yaralanmanın yakın komşuluk nedeniyle bir komplikasyon olduğunu, hekimin kanamaya geç müdahale etmekle kusurlu olduğunu; ancak zamanında müdahale edilse bile hastanın kurtulmasının kesin olmadığını belirtmiştir. Yargıtay, bu durumda hekimin ihmali ile ölüm arasında uygun illiyet bağı kesin olarak ispatlanamadığından taksirle öldürmeden mahkûmiyet kurulamayacağını, eylemin en fazla görevi ihmal (TCK m.257/2) suçunu oluşturabileceğini kabul etmiştir.

“...Lomber disk herni ameliyatlarında vasküler yaralanmanın bir komplikasyon olduğu, zamanında müdahale edilmesi durumunda da kurtulmasının kesin olmadığı dikkate alındığında; sanığın eylemi ile ölüm arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı tespit edilemediğinden eylemin TCK 257/2 görevi ihmal suçunu oluşturabileceği...”

Bu karar, malpraktis dosyalarında yalnızca hekimin kusurlu olup olmadığının değil, “doğru müdahale yapılsaydı ölüm önlenebilir miydi?” sorusunun da kesin bir cevaba bağlanması gerektiğini göstermektedir. Rapor bu soruyu belirsiz bırakıyorsa şüpheden sanık yararlanır.

Ekip içinde sorumluluk: Ameliyat ekibi, nöbetçi hekim, asistan, hemşire ve hastane yönetimi gibi birden fazla kişinin bulunduğu olaylarda herkes kendi kusurundan sorumludur (TCK m.22/5). “Güven ilkesi” gereği her sağlık çalışanı kural olarak diğerinin görevini doğru yaptığına güvenebilir; ancak açık bir hatayı fark etmesi gereken kişi bu hatayı görmezden gelemez.

Aydınlatılmış onam: Hastanın riskler hakkında yeterince bilgilendirilmemesi daha çok hukuk ve tazminat sorumluluğu yönünden önem taşır. Onam formunun bulunması ise tıbbi hatayı ortadan kaldırmaz; hasta riski kabul etmiş olsa bile hekim özen yükümlülüğünden kurtulmaz.

Usul: Kamu kurumlarında görevli sağlık personeli hakkında görevle ilgili suçlarda soruşturma izni süreci gündeme gelebilir. Mahkûmiyet hâlinde TCK m.53/6 uyarınca 3 ay ile 3 yıl arasında meslek yasağına hükmedilebilir.

6.2. İş Kazası Sonucu Ölüm

İnşaattan düşme, iskele çökmesi, iş makinesinin çarpması, elektrik çarpması, kazan patlaması veya madende göçük gibi iş kazalarında taksirle öldürme sorumluluğu sıkça gündeme gelir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverene, çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü yükler. Bu yükümlülük; risk değerlendirmesi yapmayı, gerekli önlemleri almayı, kişisel koruyucu donanım sağlamayı ve kullanımını denetlemeyi, çalışanlara eğitim vermeyi kapsar.

Kimler sorumlu tutulabilir?

İşveren ve işveren vekili: Şirket yetkilisi, fabrika müdürü, şantiye şefi.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi: Riskleri tespit edip bildirme yükümlülüklerini yerine getirmedilerse.
Alt işveren (taşeron) ve asıl işveren: Aralarındaki iş bölümüne ve sahadaki fiili denetime göre.
Ustabaşı, formen, operatör: Çalışmayı doğrudan yönlendiren ve tehlikeli davranışı durdurması gereken kişiler.
Ölen işçinin kendi kusuru: Emniyet kemerini takmamak, talimata aykırı davranmak gibi. Ancak işçinin kusuru, işverenin denetim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yalnızca kusur oranlarını etkiler.

Kusur raporu: İş kazası dosyalarında iş sağlığı ve güvenliği alanında uzman bilirkişilerden ve gerektiğinde inşaat, makine veya elektrik mühendislerinden kusur raporu alınır. SGK müfettiş raporları ve iş müfettişi incelemeleri de dosyaya girer. Ceza dosyasındaki kusur oranları, iş mahkemesindeki tazminat davası ve SGK’nın rücu davası ile birbirini etkiler.

Yargıtay uygulamasından iki örnek:

İSG uzmanı uyarmışsa sorumluluk işverendedir – Yargıtay 12. CD, 24.10.2023, 2020/4904 E., 2023/4294 K. (Onama): Eskişehir 6. Asliye Ceza Mahkemesi’nin hükmünün onandığı bu dosyada iş güvenliği uzmanı, onaylı tespit ve öneri defterinde ve risk değerlendirmesinde forklift çalışma alanlarının belirlenmesi ve yük varken kimsenin yaklaşmaması gerektiğini yazmış, işveren de bunları imzalamıştır. Tedbirleri fiilen uygulamayan ve işçileri denetlemeyen işveren vekili asli kusurlu kabul edilmiş, uzman ise kusursuz sayılmıştır.

“...iş güvenliği uzmanı tarafından tutulan tutanaklarda ve risk değerlendirmesi raporunda forklift çalışma alanlarının belirlenmesi ve yük varken kimsenin yaklaşmaması hususlarının bildirilmesine ve işverenin bunları imzalamasına karşın, anılan hususların yerine getirilmemesi ve işçilerin denetlenmemesi nedeniyle işveren vekilinin asli kusurlu olduğu gözetilerek mahkumiyetine...”

İşçinin kendi tehlikeli hareketi ve kaçak akım rölesi – Yargıtay 12. CD, 22.01.2026, 2025/1525 E., 2026/768 K. (Onama): Akımı kesmeden çalışan işçinin elektrik çarpması sonucu öldüğü olayda binada standartlara uygun kaçak akım rölesinin bulunduğu tespit edilmiştir. İşveren ve yöneticinin taksirli bir kusuru bulunmadığından verilen beraat kararı (CMK 223/2-c) onanmıştır.

İki karar birlikte okunduğunda: İSG uzmanının riskleri yazılı olarak tespit edip işverene bildirmesi uzmanı korur ve işvereni sorumlu kılar; işverenin gerekli teknik önlemi gerçekten almış olması ise işçinin kendi tehlikeli davranışından doğan ölümde işvereni korur. Bu nedenle tespit ve öneri defterleri, risk değerlendirmeleri ve eğitim kayıtları her iki taraf için de kritik delillerdir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki sanayi tesisleri ile inşaat şantiyelerinde yaşanan iş kazalarında, ceza dosyası ile tazminat dosyalarının birlikte ve aynı kusur değerlendirmesi üzerinden yönetilmesinin önemine dikkat çekeriz.

7. Diğer Olay Tipleri

7.1. Yapı Çökmesi ve Deprem

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra bina çökmesi nedeniyle açılan davalar, taksirle öldürme suçunun en kapsamlı uygulama alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu dosyalarda müteahhit, proje müellifleri, fenni mesul ve şantiye şefi, yapı denetim kuruluşu görevlileri, taşıyıcı sistemi sonradan bozan işyeri sahipleri ve bazı durumlarda belediye görevlileri yargılanmaktadır.

Uygulamada ağırlıklı olarak bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma (TCK m.85/2 ve 22/3) suçlaması yapılmaktadır. Bazı dosyalarda ise olası kastla öldürme nitelendirmesi talep edilmiştir.
Kusurun tespiti; projenin yeterliliği, kullanılan beton ve demir kalitesi, kolon ve kiriş kesitleri, zemin etüdü, ruhsata aykırı kat ilaveleri ve kolon kesme gibi müdahaleler üzerinden yapılır. Bina enkazından alınan karot ve demir numuneleri ile mühendis bilirkişi heyetlerinin raporları belirleyicidir.
Her sanık yalnızca kendi görev alanındaki kusurdan sorumludur (TCK m.22/5). Yapının inşasından sonra yapılan tadilatlar, sorumluluğu başka kişilere kaydırabilir.
Son dönemdeki geniş kapsamlı infaz düzenlemelerinde, deprem nedeniyle yapının yıkılması sonucu ölüme neden olma suçlarının istisna kapsamında tutulduğu bildirilmektedir. Her düzenlemenin kapsamı ayrıca incelenmelidir.

Benzer sorumluluk, deprem dışındaki bina çökmeleri, balkon ve istinat duvarı yıkılmaları, doğalgaz ve kombi kaynaklı zehirlenmeler (karbonmonoksit) ile asansör kazaları için de gündeme gelir.

7.2. Ev, Çocuk ve Bakım Kazaları

Çocuğun balkondan düşmesi, havuzda veya kovada boğulması, araba içinde unutulması: Ebeveyn, bakıcı, kreş veya okul görevlisinin gözetim yükümlülüğü incelenir. Ölen çocuğun kendi çocuğu olduğu ebeveyn için TCK m.22/6 şahsi cezasızlık hükmü sıkça gündeme gelir.
Site ve otel havuzları: Cankurtaran bulundurmama, havuz derinliği uyarılarını yapmama ve gözetim eksikliği nedeniyle işletme yöneticileri ve görevliler sorumlu tutulabilir.
Bakımevleri ve hastaneler: Yaşlı veya hasta kişinin düşmesi, gerekli bakımın verilmemesi veya ilaçların yanlış verilmesi.

7.3. Silah Kazaları

Silahı temizlerken, kurcalarken veya düğün ve kutlamalarda havaya ateş ederken meydana gelen ölümler, olayın somut özelliğine göre basit taksir, bilinçli taksir veya olası kast olarak değerlendirilir. Yargıtay; silahı temizlerken arkadaşını öldüren askerin eyleminde bilinçli taksir artırımı yapılması gerektiğine, buna karşılık dolu tüfeği sürükleyen çocukla boğuşma sırasında patlayan silah olayında bilinçli taksir bulunmadığına karar vermiştir. Aile içi bir tartışmada ateş alan silah olayında ise öldürme kastı ispatlanamadığı için taksirle öldürme kabul edilmiştir (YCGK, 2014/363 K.).

Av sırasında başka bir avcıyı hayvan sanarak vurmak da tipik bir taksirle öldürme örneğidir; görüş koşulları, mesafe ve hedefin kontrol edilip edilmediği kusur oranını belirler.

7.4. Kolluk Görevlilerinin Zor Kullanması

Kolluk görevlisinin kanuni sınırları aşarak zor veya silah kullanması sonucu ölüm meydana gelmişse ve sınırın kast olmaksızın aşıldığı kabul edilirse, TCK m.27/1 uyarınca taksirle öldürme hükümleri uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, böyle bir olayda çoğunluk görüşüyle basit taksir kabul etmiş, karşı oy yazan üyeler ise bilinçli taksir bulunduğunu savunmuştur (YCGK, 2023/360 E., 2024/157 K.).

7.5. Elektrik, Hayvan ve Diğer Kazalar

Elektrik: Korumasız elektrik tesisatı, açıkta bırakılan kablolar veya topraklaması yapılmamış cihazlar nedeniyle ölümlerde elektrik dağıtım şirketi görevlileri, bina yöneticileri veya işletme sahipleri sorumlu tutulabilir.
Hayvan saldırıları: Sahipli bir köpeğin saldırısı sonucu ölümde hayvanın sahibinin gözetim yükümlülüğü incelenir.
Etkinlik ve eğlence alanları: Lunapark, konser, stadyum ve benzeri alanlarda güvenlik önlemlerinin alınmaması sonucu ölümler.
Kamu idaresinin ihmali: Açık bırakılan kanal ve rögar kapakları, uyarı levhası konmayan yol çalışmaları. Bu durumlarda ilgili görevlilerin cezai sorumluluğu yanında idarenin tazminat sorumluluğu da doğar.

8. Uzlaşma, HAGB, Erteleme, Adli Para Cezası ve Zamanaşımı

Taksirle öldürme dosyalarında sanıkların en çok merak ettiği soru “cezaevine girer miyim?” sorusudur. Bunun cevabı, aşağıdaki kurumların uygulanabilir olup olmamasına bağlıdır.

8.1. Uzlaştırma

Taksirle öldürme, CMK m.253’te sayılan uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yer almaz. Bu nedenle mağdur yakınlarıyla anlaşma sağlanması veya şikâyetten vazgeçilmesi davayı düşürmez. Bir kişinin ölümü ve başkalarının yaralanmasıyla sonuçlanan 85/2 olaylarında da tek suç bulunduğundan uzlaştırma yapılamaz (Yargıtay 12. CD, 2020/12267 E., 2024/5882 K.). Bununla birlikte mağdur yakınlarıyla sağlanan anlaşma ve zararın giderilmesi; takdiri indirim, HAGB ve erteleme değerlendirmesinde sanık lehine önemli bir unsurdur.

8.2. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB – CMK m.231)

HAGB kararı verilirse hüküm hukuki sonuç doğurmaz; sanık 5 yıllık denetim süresini yeni bir kasten suç işlemeden ve yükümlülüklere uyarak geçirirse dava düşer ve adli sicilde mahkûmiyet kaydı oluşmaz. Koşulları:

Hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması,
Sanığın daha önce kasten işlenmiş bir suçtan mahkûm olmamış olması,
Mahkemenin, sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması,
Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi (zarar giderilmeden HAGB kararı verilemez; ancak mağdur yakınlarının kabul etmesi ya da uygun süre ve taksitle ödeme imkânı tanınması mümkündür),
Sanığın HAGB’yi kabul etmesi.

85/1 suçunun alt sınırı 2 yıl olduğundan, basit taksir ve tali kusurla alt sınırdan ceza verilip takdiri indirim uygulandığında (1 yıl 8 ay) HAGB mümkün hâle gelir. Bilinçli taksirde ise yukarıda gösterdiğimiz gibi ceza genellikle iki yılı aşar. Son yıllarda HAGB kararlarına karşı başvuru yolları, Anayasa Mahkemesi kararı ve kanun değişiklikleriyle yeniden düzenlendiğinden kanun yolu dosya bazında kontrol edilmelidir.

8.3. Hapis Cezasının Ertelenmesi (TCK m.51)

2 yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir. Ertelemede hüküm açıklanır ve adli sicile kaydedilir, fakat ceza infaz edilmez; 1 ile 3 yıl arasında bir denetim süresi belirlenir. Erteleme, zararın giderilmesi şartına bağlanabilir. Denetim süresi iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.

8.4. Adli Para Cezasına Çevirme (TCK m.50/4)

Taksirli suçlar için kanun özel ve çok önemli bir istisna getirir: Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası, uzun süreli olsa bile, diğer koşulların varlığı hâlinde adli para cezasına çevrilebilir. Yani taksirle öldürmeden verilen 3, 4 hatta daha uzun süreli hapis cezası da adli para cezasına çevrilebilir. Ancak:

Bu imkân bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.
Çevirme zorunlu değil, takdiridir. Mahkeme; failin kişiliğini, sosyal ve ekonomik durumunu, yargılama sürecindeki pişmanlığını ve fiilin işlenmesindeki özellikleri dikkate alır. Yargıtay, zararı gidermeyen ve pişmanlık göstermeyen sanık için çevirmenin reddedilmesini yerinde görmüş, buna karşılık uzun süreli olduğu için çevirmenin mümkün olmadığı gerekçesini hatalı bulmuştur.
Çevrilen ceza, her bir gün hapis karşılığında bir gün adli para cezası olarak hesaplanır ve kanunda belirlenen günlük miktar üzerinden paraya çevrilir. Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilebilir.
Adli para cezasına çevrilen hüküm de mahkûmiyet hükmüdür ve adli sicile kaydedilir.

Uygulamadaki sorun ve Yargıtay’ın tutumu: Uygulamada mahkemelerin en sık düştüğü yanılgılardan biri, taksirle öldürmeden verilen hapis cezası 1 yılı aştığında “ceza uzun süreli olduğu için adli para cezasına çevrilemez” şeklinde ret kararı vermeleri ya da basmakalıp gerekçelerle çevirmeyi reddetmeleridir. Oysa TCK m.50/4’ün açık hükmü gereğince taksirli suçlarda ceza süresi ne kadar uzun olursa olsun (bilinçli taksir hariç) adli para cezasına çevrilebilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2026 tarihli kararları bu uygulamayı açıkça bozmaktadır:

Süre gerekçesiyle ret kanuna aykırıdır – Yargıtay 12. CD, 30.03.2026, 2022/9012 E., 2026/3005 K. (Bozma): Çift ölümlü trafik kazasında TCK 85/2 uyarınca 6 yıl hapis cezası verilen sanık hakkında mahkeme, “cezanın miktarı göz önüne alındığında” TCK 50’yi uygulamamıştır. Yargıtay bu gerekçenin yasal olmadığını, CMK m.230/1-d’ye aykırılık nedeniyle bozma sebebi olduğunu belirtmiştir.

“...taksirli suçlarda bilinçli taksir hali hariç uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilebileceği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, ‘Sanığa verilen hürriyeti bağlayıcı cezanın miktarı göz önüne alındığında hakkında TCK’nın 50. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına’ şeklindeki yasal olmayan gerekçeye yer verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 230/1-d maddesine uyulmaması hukuka aykırı olup BOZULMASINA...”

Soyut gerekçe yeterli değildir – Yargıtay 12. CD, 26.03.2026, 2022/509 E., 2026/2947 K. (Bozma): Sabıkasız ve lehe hüküm talebi bulunan sanık hakkında, kişilik özellikleri tartışılmadan yalnızca “sanığın sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak” denilerek çevirmenin reddedilmesi yetersiz gerekçe sayılmıştır.

“...sanık hakkında tayin edilen hapis cezasının ‘sanığın sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak’ şeklindeki yetersiz gerekçeyle adli para cezasına çevrilmesine yer olmadığına karar verilmesi BOZMAYI GEREKTİRİR.”

Bu kararlar ışığında Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak, taksirle öldürme dosyalarında TCK 50/4 talebinin açıkça ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesini, ret hâlinde de gerekçenin yeterliliğinin istinaf ve temyizde denetime taşınmasını öneririz.

8.5. Dava ve Ceza Zamanaşımı

Dava zamanaşımı: Hem 85/1 (üst sınır 6 yıl) hem 85/2 (üst sınır 15 yıl) için TCK m.66 uyarınca 15 yıldır. Şüphelinin ifadesinin alınması, sorgu, iddianame ve mahkûmiyet kararı gibi işlemler zamanaşımını keser.
Ceza zamanaşımı: Kesinleşen cezanın miktarına göre TCK m.68’de belirlenen sürelerdir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak taksirle öldürme dosyalarında “cezaevine girilip girilmeyeceği” sorusunun çoğu zaman bilinçli taksir, kusur oranı ve zararın giderilmesi başlıklarında verilen mücadeleyle belirlendiğini vurgularız.

9. Yargılama Süreci ve Kusur Raporuna İtiraz

9.1. Soruşturma Aşaması

İlk müdahale ve ifade: Olay sonrası kolluk veya savcılık tarafından şüphelinin ifadesi alınır. Şüphelinin avukat yardımından yararlanma ve susma hakkı vardır. Taksirle öldürmenin alt sınırı 5 yılı aşmadığından zorunlu müdafi görevlendirmesi kural olarak yapılmaz; şüpheli kendi avukatını seçmeli veya barodan talep etmelidir. Kaza anının şoku içinde verilen ilk ifadedeki çelişkiler sonradan aleyhe kullanılabilir.
Tutuklama ve adli kontrol: Taksirli suçlarda tutuklama istisnai bir tedbirdir; ancak olay yerini terk, ağır alkol veya çok sayıda ölüm gibi durumlarda tutuklama kararları verilebilmektedir. Daha sık uygulanan tedbirler yurt dışına çıkış yasağı, belirli aralıklarla karakola imza, sürücü belgesinin teslimi ve araç kullanmama gibi adli kontrol önlemleridir.
Delil toplama: Otopsi raporu, olay yeri inceleme raporu, kamera kayıtları, alkol tetkikleri, tanık ifadeleri, iş kazalarında işyeri belgeleri ve tıbbi olaylarda hasta dosyası toplanır. Ardından kusur raporu alınır.
İddianame veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK): Raporda şüphelinin kusuru bulunmuyorsa ve mağdurun tam kusurlu olduğu anlaşılıyorsa KYOK verilebilir. Mağdur yakınları bu karara 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

9.2. Görevli Mahkeme

85/1 (tek ölüm): Asliye ceza mahkemesi.
85/2 (birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma): Üst sınır 15 yıl olduğundan ağır ceza mahkemesi.

Eskişehir’de meydana gelen olaylarda yetkili mahkeme kural olarak Eskişehir Adliyesi’ndeki asliye ceza veya ağır ceza mahkemeleridir; ilçelerde ise ilgili ilçenin adliyesi veya bağlı olduğu ağır ceza mahkemesi yetkilidir.

Önemli ayrıntı: Yaralı şikâyetçi olmazsa suç 85/1’e düşer mi? Bir ölüm ile bir veya daha fazla yaralanmanın birlikte olduğu kazalarda cevap, taksirin türüne ve yaralanmanın ağırlığına göre değişir:

Basit taksirde: Taksirle yaralama şikâyete bağlı olduğundan, yaralı şikâyetçi olmaz veya şikâyetinden vazgeçerse geriye yalnızca ölüm kalır. Eylem TCK 85/1 (2–6 yıl) kapsamında değerlendirilir ve görevli mahkeme asliye ceza mahkemesine dönüşebilir.
Bilinçli taksirde: TCK 89/5 uyarınca, 89/1 kapsamı dışında kalan nitelikli yaralanmalar (örneğin kemik kırığı, yüzde sabit iz) bilinçli taksirle gerçekleşmişse kovuşturma şikâyete bağlı değildir. Bu durumda yaralı şikâyetçi olmasa bile eylem TCK 85/2 (2–15 yıl) kapsamında cezalandırılır.

Emsal karar – Yargıtay 12. CD, 07.02.2024, 2021/4688 E., 2024/499 K. (Bozma):

“...TCK’nın 89/5. maddesi gereğince aynı Kanun’un 89/1. madde kapsamı dışında kalan yaralanmaların bilinçli taksirle işlenmesi halinde takibinin şikayete tabi olmadığı anlaşılmakla, sanığın eyleminin TCK’nın 85/2. maddesinde öngörülen suçu oluşturduğu gözetilmeksizin, mahkemece suç vasfında yanılgıya düşülerek ölenin aracında bulunan yaralının şikayetçi olmaması nedeniyle sanığın TCK’nın 85/1. maddesi gereğince mahkumiyetine karar verilmesi BOZMAYI GEREKTİRİR...”

9.3. Bilirkişi ve Kusur Raporuna İtiraz

Taksirli suç dosyalarının kaderini çoğu zaman bilirkişi raporu belirler. Bu nedenle raporlara karşı etkili itiraz çok önemlidir:

Rapora itiraz: Taraflar rapordaki eksiklik, çelişki ve hataları dilekçeyle mahkemeye bildirebilir; ek rapor, yeni bilirkişi heyeti veya Adli Tıp Kurumu’nun ilgili ihtisas dairesinden rapor isteyebilir.
Uzman görüşü (uzman mütalaası): Taraflar kendi seçtikleri uzmandan bilimsel mütalaa alarak dosyaya sunabilir (CMK m.67/6). Bu görüş mahkemeyi bağlamasa da çelişkiyi görünür kılar.
Keşif talebi: Olayın gerçekleştiği gün ve saate uygun koşullarda, bilirkişi eşliğinde keşif yapılması özellikle görüş mesafesi, aydınlatma ve hız tartışmalarında belirleyici olabilir.
Raporlar arası çelişki: Kusur oranları bakımından çelişen raporların giderilmeden hükme esas alınması, istinaf ve temyizde sık rastlanan bir bozma sebebidir.

9.4. Kanun Yolları

İstinaf: Hükmün açıklanmasından (yüzde okunmamışsa tebliğinden) itibaren 7 gün içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne başvurulur.
Temyiz: İstinaf kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay’a başvurulur. Taksirle öldürme dosyalarını genellikle Yargıtay 12. Ceza Dairesi inceler.
Temyiz sınırına dikkat: CMK m.286/2 uyarınca, ilk derece mahkemesince verilen 5 yıl veya daha az hapis cezalarına ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları kural olarak temyiz edilemez. Bu nedenle 85/1 dosyalarının büyük kısmı istinaf aşamasında kesinleşir; istinaf başvurusunun eksiksiz ve ayrıntılı yapılması bu yüzden hayati önemdedir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak, taksirle öldürme dosyalarında kusur raporunun ilk geldiği anın en kritik eşik olduğunu; rapora karşı itirazların teknik verilere dayanarak ve süresinde yapılması gerektiğini hatırlatırız.

10. İnfaz: Taksirle Öldürmede Ne Kadar Yatılır?

Hapis cezası HAGB, erteleme veya adli para cezasına çevrilmeden kesinleşirse 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Aşağıdaki bilgiler rehberin hazırlandığı tarihteki mevzuata göredir:

Koşullu salıverilme: Taksirle öldürme, kasten öldürme gibi üçte iki oranına tabi suçlar arasında değildir; kural olarak cezanın yarısı iyi hâlle infaz edildikten sonra koşullu salıverilme mümkündür.
Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala denetimli serbestlikten yararlanılabilir. 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ve en az 5 günü fiilen kurumda geçirmesi şartı getirilmiştir.
Açık ceza infaz kurumu: Taksirli suçlardan hükümlü olanlar, yönetmelikteki koşulları taşımaları hâlinde doğrudan veya kısa sürede açık kuruma ayrılabilmektedir. Koşullar güncel yönetmeliğe göre kontrol edilmelidir.
Mahsup: Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan düşülür.

Örnek hesap (yaklaşık): Bilinçli taksirle 3 yıl 4 ay hapis cezası alan bir hükümlü için koşullu salıverilme süresi cezanın yarısı olan 1 yıl 8 aydır. 1 yıl denetimli serbestlikten yararlanırsa, onda bir ve 5 gün şartı da sağlanmak kaydıyla yaklaşık 8 ay kurumda kalır. Tutuklulukta geçen süre bu süreden düşülür. Bu hesap kesin değildir; iyi hâl, disiplin durumu ve mevzuat değişiklikleri sonucu değiştirir.

Mevzuat değişikliği uyarısı: İnfaz oranları yargı paketleriyle sık değişmektedir. Aleyhe değişiklikler kural olarak yürürlük tarihinden önce işlenen suçlara uygulanmadığından suç tarihi infaz hesabında belirleyicidir. Güncel durum için Resmî Gazete takip edilmelidir. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak infaz hesabının, kesinleşen hüküm ve suç tarihi üzerinden ayrıca yapılmasını öneririz.

11. Tazminat Hakları

Taksirle öldürme, ceza sorumluluğunun yanında haksız fiil sorumluluğu da doğurur. Ceza davası ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır: Ceza davasında beraat edilmesi tazminat sorumluluğunu her zaman ortadan kaldırmaz. Ancak ceza mahkemesinin tespit ettiği maddi olgular hukuk mahkemesi bakımından önem taşır.

11.1. Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri

Destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53): Ölenin maddi desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar, anne baba ve fiilen desteklenen diğer kişiler talep edebilir. Hesaplama; ölenin geliri, yaşı, bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve yaşam tabloları esas alınarak aktuerya bilirkişisince yapılır.
Cenaze ve tedavi giderleri (TBK m.53): Cenaze, nakil ve defin masrafları ile ölümden önceki tedavi giderleri.
Manevi tazminat (TBK m.56): Ölenin yakınları, duydukları acı ve ıstırap nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Miktar; kusur oranları, tarafların ekonomik durumu ve olayın ağırlığına göre hâkim tarafından belirlenir.

11.2. Trafik Kazalarında Tazminat

Sorumlular: Sürücü, aracın işleteni (genellikle ruhsat sahibi) ve araç bir işletmeye aitse işletme sahibi müteselsilen sorumludur.
Zorunlu trafik sigortası: Destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri, poliçe limitleri dahilinde trafik sigortasından istenebilir. Sigortaya dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması gerekir. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir; sürücü ve işletenden istenir.
Sigortasız veya tespit edilemeyen araç: Güvence Hesabı’na başvurulabilir.
Müterafik kusur: Ölenin kendi kusuru (emniyet kemeri takmamak, kask kullanmamak, alkollü sürücünün aracına bilerek binmek gibi) tazminattan indirim sebebi olabilir.

11.3. İş Kazaları ve Tıbbi Hatalarda Tazminat

İş kazası: Hak sahipleri işverene karşı iş mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İş kazasından kaynaklanan tazminat davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır. SGK’nın hak sahiplerine bağladığı gelirler tazminattan düşülür; SGK ayrıca kusurlu işverene rücu edebilir.
Tıbbi hata: Kamu hastanesindeki hatalarda tazminat kural olarak idareye karşı idari yargıda (tam yargı davası) talep edilir; önce idareye başvuru yapılır. Özel hastane ve muayenehanelerde ise hastane ve hekime karşı adli yargıda dava açılır.

11.4. Zamanaşımı

Haksız fiil tazminatında zamanaşımı kural olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıldır. Ancak tazminat, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçtan doğmuşsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m.72; trafik kazaları için KTK m.109). Taksirle öldürmede dava zamanaşımı 15 yıl olduğundan, uygulamada tazminat talepleri bakımından da bu uzun süre gündeme gelir. Yine de süreler dosya bazında kontrol edilmeli ve hak kaybı riskine karşı erken hareket edilmelidir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak mağdur yakınlarının ceza davasına katılma, sigortaya başvuru ve tazminat davası süreçlerini birlikte planlamasını öneririz; sanık açısından da zararın giderilmesi, ceza dosyasında HAGB, erteleme ve takdiri indirim için kritik bir unsurdur.

12. Savunma Stratejisi ve Mağdur Yakınlarının Hakları

12.1. Sanık Yönünden Savunmada Öne Çıkan Başlıklar

Kusurun hiç olmadığını veya mağdurun tam kusurlu olduğunu ortaya koymak: Sonucun kaçınılmaz olduğu, kurallara uyulsa da ölümün önlenemeyeceği, mağdurun ani ve öngörülemez davranışı.
Kusur oranını doğru belirletmek: Asli kusur yerine tali kusur, tam kusur yerine paylı kusur. Bu fark, temel cezanın alt sınıra yakın belirlenmesini sağlar.
Bilinçli taksire itiraz: Kural ihlalinin bilerek yapıldığının ve sonucun öngörüldüğünün somut delille kanıtlanması gerekir. Alkol veya ehliyetsizlik gibi tek bir unsur her zaman yeterli değildir. Bilinçli taksirin düşmesi; HAGB, erteleme ve adli para cezası yollarını açar.
Olası kast iddiasına karşı savunma: “olursa olsun” düşüncesinin dosyada ispatlanıp ispatlanmadığı sorgulanmalıdır.
Nedensellik tartışması: Ölümün araya giren başka bir sebepten (örneğin ağır ve bağımsız bir tıbbi hata) kaynaklanıp kaynaklanmadığı.
TCK 22/6 şahsi cezasızlık: Ölen failin yakını ise aile ilişkisinin ve failin uğradığı ağır etkinin dosyaya güçlü biçimde yansıtılması.
Zararın giderilmesi ve pişmanlık: Mağdur yakınlarıyla sağlanan anlaşma, sigorta yoluyla ödemeler ve yargılama sürecindeki tutum; takdiri indirim, HAGB, erteleme ve adli para cezası değerlendirmesinde belirleyicidir.
Usul hataları: Kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmemesi, keşif yapılmaması, kamera kayıtlarının incelenmemesi gibi eksik inceleme sebepleri.

Kaçınılması gerekenler: Olay yerini terk etmek, mağdur yakınlarıyla avukat olmadan ve tehdit algısı yaratabilecek biçimde görüşmek, sosyal medyada olayla ilgili paylaşım yapmak, kamera kayıtlarını veya araç üzerindeki izleri ortadan kaldırmaya çalışmak. Bu davranışlar hem ayrı suç oluşturabilir hem de takdiri indirim ve HAGB ihtimallerini ortadan kaldırabilir.

12.2. Mağdur Yakınlarının Hakları

Şikâyet ve katılma: Mağdur yakınları soruşturmada şikâyetçi olabilir, kovuşturmada kamu davasına katılan sıfatıyla katılabilir. Katılan; delil sunma, bilirkişi raporuna itiraz etme, keşif talep etme ve hükmü kanun yoluna taşıma haklarına sahiptir.
KYOK’a itiraz: Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir.
HAGB ve adli para cezasına itiraz: Katılan, sanık lehine verilen HAGB veya çevirme kararlarına karşı da kanun yollarına başvurabilir.
Tazminat: Ceza davasından bağımsız olarak sigorta, işveren, hastane veya idareye karşı tazminat yollarına gidebilir.
Delillerin korunması: Kamera kayıtlarının kaybolmaması için savcılığa hızla başvurulması, tanık bilgilerinin bildirilmesi önemlidir.

Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak taksirle öldürme dosyalarında iki tarafın da aynı teknik sorular etrafında mücadele ettiğini görüyoruz: kusurun kimde olduğu, oranı ve bilinçli olup olmadığı. Bu nedenle sanık da mağdur yakını da sürecin başından itibaren teknik delillere hâkim bir hukuki destekle hareket etmelidir.

13. Örnek Olaylar ve Sonuç

Aşağıdaki örnekler kurgusaldır, gerçek kişi ve dosyalarla ilgisi yoktur. Amaç, kavramların uygulamada nasıl ayrıştığını göstermektir; her dosyanın sonucu delillere göre değişir.

Yaya geçidinde kaza: A, şehir içinde hız sınırının biraz üzerinde giderken yaya geçidinden geçen yaşlı bir yayaya çarpar; yaya ölür. Değerlendirme: Yaya geçidinde öncelik yayaya ait olduğundan A asli kusurludur; TCK 85/1 uygulanır. Hız ihlalinin ağırlığı bilinçli taksir tartışmasını belirler.
Aniden yola fırlayan yaya: B, hız sınırına uyarak gece giderken, park halindeki araçların arasından aniden koşarak yola çıkan ve alkollü olduğu anlaşılan yayaya çarpar. Değerlendirme: Kusur raporunda yayanın tam kusurlu, sürücünün kusursuz olduğu belirlenirse kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilir.
Ters yönde araç kullanma: C, bölünmüş yolda kestirme olsun diye ters yöne girer ve kafa kafaya çarpışmada karşı aracın sürücüsü ölür, yolcusu yaralanır. Değerlendirme: TCK 85/2 ve bilinçli taksir (22/3); ağır ceza mahkemesinde yargılanır, adli para cezasına çevirme yapılamaz.
Kendi çocuğunun ölümü: D, ailesiyle tatile giderken yorgunluk nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybeder; kazada kendi çocuğu ölür. Değerlendirme: Netice yalnızca D’nin ailevi durumunu etkilediği ve D ağır biçimde etkilendiği için TCK 22/6 uyarınca ceza verilmemesi gündeme gelir.
İnşaat şantiyesinde düşme: E, korkuluk ve emniyet ağı bulunmayan bir inşaatın beşinci katından düşerek ölür. Emniyet kemeri de takmamıştır. Değerlendirme: Şantiye şefi, işveren vekili ve iş güvenliği uzmanı kendi kusurları oranında sorumlu tutulabilir; işçinin kemer takmaması kusur oranlarını etkiler ama işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Geç teşhis: F, karnı ağrıyan hastayı gerekli tetkikleri yapmadan taburcu eder; hasta birkaç saat sonra apandisit perforasyonu nedeniyle ölür. Değerlendirme: Adli Tıp raporunda tetkik yapılmamasının tıbbi standartlara aykırı olduğu ve zamanında müdahaleyle ölümün önlenebileceği belirtilirse taksirle öldürme; komplikasyon olduğu belirtilirse beraat.
Silah temizleme: G, evde av tüfeğini temizlerken namluda fişek kaldığını kontrol etmez ve silah ateş alır, komşusu ölür. Değerlendirme: Taksirle öldürme; silahın insanlara yöneltilmiş olup olmadığına göre bilinçli taksir tartışılır.
Karbonmonoksit zehirlenmesi: H, kiraya verdiği dairenin bacası tıkalı olduğu ve kiracı tekrar tekrar şikâyet ettiği hâlde onarım yapmaz; kiracı zehirlenerek ölür. Değerlendirme: Ev sahibi, tesisatı yapan usta ve kontrolü yapması gereken görevliler kendi kusurları oranında sorumlu olabilir; uyarılara rağmen hareketsiz kalmak bilinçli taksir tartışmasını gündeme getirir.

Sonuç

Taksirle öldürme (TCK m.85), kasten öldürmeye göre daha hafif cezalar öngörse de sanık, mağdur yakınları ve aileler açısından son derece ağır sonuçlar doğuran bir suçtur. Dosyanın sonucu; kusur raporu, bilinçli taksir ve olası kast tartışması, mağdurun kusuru, zararın giderilmesi ve TCK 22/6 şahsi cezasızlık gibi teknik meseleler etrafında belirlenir. Bilinçli taksirin kabul edilip edilmemesi, cezaevine girilip girilmeyeceğini doğrudan etkiler.

Eskişehir’de trafik kazası, iş kazası, tıbbi hata veya başka bir nedenle taksirle öldürme soruşturması ya da davasıyla karşı karşıya kalan sanıklar ve hukuki destek almak isteyen mağdur yakınları, durumlarını anlatarak Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ ile iletişime geçebilir. Somut deliller, kusur raporu ve dosyanın aşaması incelenmeden kesin bir sonuç söylenemez.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz; mevzuat ve içtihatlar değişebilir.

14. Sıkça Sorulan Sorular (34 Soru)

1. Taksirle öldürmeden ceza alan kişi cezaevine girer mi?

Her zaman değil. Ceza 2 yıl veya daha az ise HAGB veya erteleme verilebilir; bilinçli taksir yoksa ceza uzun süreli olsa bile TCK m.50/4 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Bu imkânlar kullanılmazsa hükümlü cezanın yarısının infazından sonra koşullu salıverilir ve son 1 yılı denetimli serbestlikle dışarıda geçirebilir. Cezaevine girip girmemeyi en çok bilinçli taksirin kabul edilip edilmediği, kusur oranı ve zararın giderilip giderilmediği belirler.

2. Basit taksir ile bilinçli taksir arasındaki fark nedir ve cezayı nasıl etkiler?

Basit taksirde fail sonucu hiç öngörmemiştir; bilinçli taksirde öngörmüş ama gerçekleşmeyeceğine güvenmiştir. Bilinçli taksirde ceza üçte birden yarıya kadar artırılır ve adli para cezasına çevrilemez. Alt sınırdan ceza verilse bile artırımla ceza iki yılı aştığından HAGB ve erteleme de pratikte imkânsız hâle gelir. Bu yüzden bilinçli taksir tartışması dosyanın en kritik noktasıdır.

3. Alkollü araç kullanıp kazaya neden olmak otomatik olarak bilinçli taksir mi?

Hayır. Yargıtay alkolü önemli bir gösterge sayar, ancak alkol miktarının, alkolün kazaya etkisinin ve başka ağır ihlallerin birlikte değerlendirilmesini arar. Düşük promilli alkolün tek başına bilinçli taksir için yeterli sayılmadığı kararlar bulunmaktadır. Bilinçli taksir yalnızca alkole dayanıyorsa artırımın üçte bir oranında yapılması gerektiğini belirten kararlar da vardır. Tahlil saati ile kaza saati arasındaki fark da sonucu etkiler. Yargıtay, 2,05 promil alkollü sürücüde bile tek ihlal alkol olduğunda cezanın 1/2 oranında artırılmasını fazla ceza sayarak bozmuştur (12. CD, 05.03.2026, 2025/5555 E., 2026/2300 K.).

4. Trafik kazası ne zaman taksirle değil olası kastla öldürme sayılır?

Sürücünün ölüm ihtimalini öngörüp “olursa olsun” diyerek kabullendiği somut delillerle ortaya konursa olası kast kabul edilir. Bilerek kalabalığa veya yayaya yönelmek, polisten kaçarken insanların yoğun bulunduğu alanda kontrolsüz sürüşe devam etmek gibi davranışlar bu kapsamda değerlendirilebilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, aşırı alkollü sürücünün kırmızı ışık ihlaliyle ölüme neden olduğu olayda bile kabullenme ispatlanamadığı için bilinçli taksir kabul etmiştir. Buna karşılık Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 50 km/s sınırlı yolda 140 km/s hızla, 1,23 promil alkollü, makas atarak ve telefonla canlı yayın yaparak araç kullanan sürücünün eylemini olası kast kabul etmiştir (02.03.2026, 2022/2655 E., 2026/2041 K.). Olası kastta ceza müebbet yerine 15–20 yıl hapistir.

5. Kaza tespit tutanağında asli kusurlu yazılmam ceza alacağım anlamına mı gelir?

Hayır. Polis veya jandarmanın düzenlediği tutanaktaki kusur değerlendirmesi bir ilk tespittir; savcılığı ve mahkemeyi bağlamaz. Dosyada bilirkişi ve gerekirse Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınır. Tutanak ile bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulamaz. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ olarak tutanaktaki tespitlere karşı kamera kayıtları ve teknik verilerle erken aşamada itiraz edilmesini öneririz.

6. Kusur oranı cezayı nasıl etkiler; tali kusurlu sürücü de ceza alır mı?

Evet, tali kusurlu sürücü de kusuru oranında sorumludur; ancak cezası asli kusurlu sürücüye göre daha düşük belirlenir. TCK m.22/4 cezanın failin kusuruna göre belirlenmesini öngörür. Yargıtay, asli kusurlu sanıkta alt sınırdan uzaklaşılmasını, tali kusurlu sanıkta ise alt sınıra yakın ceza verilmesini aramaktadır. Mağdur tam kusurlu, sanık kusursuzsa beraat kararı verilir.

7. Kazada kendi eşimi veya çocuğumu kaybettim; yine de ceza alır mıyım?

TCK m.22/6 uyarınca netice yalnızca sizin kişisel ve ailevi durumunuzu etkilemişse ve bu acı artık bir cezayı gereksiz kılıyorsa ceza verilmez. Bilinçli taksir hâlinde ise ceza yarıdan altıda beşe kadar indirilebilir. Aynı kazada aileniz dışından biri de ölmüş veya yaralanmışsa “münhasıran” şartı gerçekleşmediğinden bu hüküm kural olarak uygulanmaz. Ancak yaralananlar şikâyetçi olmaz ve bilinçli taksir de yoksa Yargıtay, eşin ölümünde ceza verilmesine yer olmadığı kararını onamıştır (12. CD, 05.02.2026, 2022/3297 E., 2026/1057 K.). Ayrı evde yaşayan dayı gibi daha uzak yakınlar için hüküm uygulanmamaktadır; yine de yakın kaybı temel cezanın belirlenmesinde lehe gözetilmelidir.

8. Mağdur yakınları şikâyetini geri alırsa dava düşer mi; uzlaşma mümkün mü?

Hayır. Taksirle öldürme resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Ancak mağdur yakınlarıyla anlaşma sağlanması ve zararın giderilmesi; takdiri indirim, HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme kararlarında sanık lehine önemli rol oynar. Ölümle birlikte yaralanma bulunan olaylarda yaralananın şikâyetten vazgeçmesi, suçun 85/2’den 85/1’e dönüşmesini sağlayabilir. Ancak bilinçli taksir varsa ve yaralanma nitelikliyse (örneğin kemik kırığı) şikâyet aranmaz ve suç 85/2 olarak kalır (Yargıtay 12. CD, 07.02.2024, 2021/4688 E., 2024/499 K.).

9. Taksirle öldürmede HAGB ne zaman verilebilir?

Verilen ceza 2 yıl veya daha azsa, sanık daha önce kasten bir suçtan mahkûm olmamışsa, zarar tamamen giderilmişse, mahkeme yeniden suç işlenmeyeceği kanaatine varmışsa ve sanık kabul ediyorsa HAGB verilebilir. 85/1’de alt sınır 2 yıl olduğundan, ceza alt sınırdan belirlenip takdiri indirim uygulandığında (1 yıl 8 ay) HAGB yolu açılır. Bilinçli taksir artırımı ise bu imkânı çoğu zaman ortadan kaldırır.

10. 3–4 yıllık hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi?

Evet, taksirli suçlara özgü bu istisna çok önemlidir. Kasten suçlarda yalnızca 1 yıl veya daha az hapis cezaları seçenek yaptırımlara çevrilebilirken, TCK m.50/4 taksirli suçlarda uzun süreli hapis cezalarının da adli para cezasına çevrilmesine imkân tanır. Ancak bilinçli taksir varsa çevirme yapılamaz. Çevirme mahkemenin takdirindedir; zararın giderilmesi ve pişmanlık bu takdiri güçlendirir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 6 yıllık cezanın “miktarı göz önüne alınarak” çevrilmemesini yasal olmayan gerekçe sayıp bozmuştur (30.03.2026, 2022/9012 E., 2026/3005 K.); yalnızca “sosyal ve ekonomik durumu” gibi soyut bir gerekçeyle ret de bozma sebebidir.

11. Adli para cezasını ödemezsem ne olur?

Ödenmeyen adli para cezası, infaz mevzuatına göre hapse çevrilebilir. Taksitlendirme talebi mümkündür; taksitlerden biri zamanında ödenmezse kalan kısmın tamamı hapse çevrilebilir. Ayrıca adli para cezasına çevrilmiş hüküm de mahkûmiyettir ve adli sicile kaydedilir; bu nedenle HAGB ile karıştırılmamalıdır.

12. Taksirle öldürme davası hangi mahkemede görülür?

Tek kişinin öldüğü 85/1 olaylarında asliye ceza mahkemesi, birden fazla kişinin öldüğü veya ölümle birlikte yaralanma bulunan 85/2 olaylarında ağır ceza mahkemesi görevlidir. Eskişehir’de meydana gelen olaylarda kural olarak Eskişehir Adliyesi’ndeki mahkemeler yetkilidir. Yaralananın şikâyetten vazgeçmesi gibi durumlarda görevli mahkeme dava sırasında değişebilir.

13. Taksirle öldürmede tutuklama olur mu?

Olabilir, ancak istisnaidir. Taksirli suçlarda kaçma şüphesi veya delil karartma tehlikesi somut olarak bulunmadıkça tutuklama orantılı sayılmaz. Olay yerini terk, ağır alkol ve çok sayıda ölüm gibi durumlarda tutuklama kararları verilebilmektedir. Daha sık yurt dışı çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ve sürücü belgesinin teslimi gibi adli kontrol tedbirleri uygulanır. Tutuklamaya 14 gün içinde itiraz edilebilir.

14. Taksirle öldürmeden ceza alırsam ehliyetime el konur mu?

Mahkeme, trafik düzenine aykırılıktan kaynaklanan taksirli suçlardan mahkûmiyette TCK m.53/6 uyarınca sürücü belgesinin 3 aydan az ve 3 yıldan fazla olmamak üzere geri alınmasına karar verebilir. Bu takdiri bir karardır ve gerekçelendirilmelidir. Soruşturma aşamasında da adli kontrol tedbiri olarak sürücü belgesinin teslimi istenebilir. Ayrıca alkollü araç kullanımı gibi ihlaller için trafik mevzuatı kapsamında idari geri alma süreçleri ayrıca işler. Yargıtay, 3 yıllık üst sınırı aşan (örneğin 4 yıllık) geri alma kararlarını ve kazada kullanılan araçla ilgisi olmayan sınıfların (örneğin kamyonetle yapılan kazada A2 motosiklet sınıfının) geri alınmasını kanuna aykırı bulmaktadır.

15. Taksirle öldürme mahkûmiyeti memuriyete veya mesleğe engel mi?

Devlet memurluğuna engel olan mahkûmiyetler kural olarak kasten işlenen suçlara veya kanunda sayılan belirli suçlara ilişkindir; taksirle öldürme bu sayım içinde yer almaz. Kasten suçlara özgü TCK m.53/1 hak yoksunlukları da taksirli suçlarda uygulanmaz. Ancak TCK m.53/6 kapsamında meslek yasağı verilebilir ve silah ruhsatı, özel güvenlik, bazı kamu kurumları gibi alanlarda özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

16. Bir kazada iki kişi öldü; iki ayrı ceza mı alırım?

Hayır. TCK m.85/2, birden fazla kişinin ölümünü veya ölüm ile birlikte yaralanmayı tek bir suç olarak düzenler ve 2–15 yıl arasında tek bir ceza öngörür. Ancak ölen ve yaralanan sayısı ile yaralanmaların ağırlığı, temel cezanın alt sınırdan ne kadar uzaklaştırılacağını belirler. Yargıtay, birden fazla ölüm bulunan olaylarda tali kusurlu sanık için bile alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğine hükmetmiştir.

17. Yaralı hastanede günler sonra ölürse suç değişir mi?

Evet. Dava taksirle yaralama olarak başlamış olsa bile mağdurun sonradan ölmesi ve ölümün kazadaki yaralanmayla nedensellik bağı bulunması hâlinde suç taksirle öldürmeye dönüşür. Bu durumda uzlaştırma ve şikâyetten vazgeçme imkânları da ortadan kalkar. Hastanedeki olağan tedavi aksaklıkları nedenselliği kural olarak koparmaz; ancak ağır ve bağımsız bir tıbbi hata varsa nedensellik ayrıca tartışılır.

18. Yaya kırmızı ışıkta geçti; sürücü olarak beraat edebilir miyim?

Edebilirsiniz; ancak bu tamamen kusur değerlendirmesine bağlıdır. Yayanın kural ihlali onun kusurunu doğurur. Sürücünün hızı, dikkati, yayayı görebilecek mesafede olup olmadığı ve fren yapma imkânı da ayrıca incelenir. Sürücü kurallara uygun gidiyor ve yayayı öngörüp durma imkânı yoksa yaya tam kusurlu sayılır ve beraat kararı verilir. Sürücünün de bir ihmali varsa kusur paylaştırılır.

19. Bilirkişi raporuna nasıl itiraz edilir; süresi var mı?

Rapor taraflara tebliğ edildikten veya duruşmada okunduktan sonra, mahkemenin verdiği süre içinde dilekçeyle itiraz edilir. İtirazda rapordaki teknik hatalar, eksik incelenen deliller, çelişkiler ve hesap hataları somut olarak gösterilmeli; ek rapor, yeni bilirkişi heyeti, Adli Tıp Kurumu raporu veya keşif talep edilmelidir. Taraflar ayrıca kendi seçtikleri uzmandan bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilir (CMK m.67/6). Avukat olarak itirazların genel ifadelerle değil, teknik verilerle yapılması gerektiğini vurgularız.

20. Adli Tıp Kurumu raporu ile bilirkişi raporu çelişirse hangisi esas alınır?

Mahkeme raporlardan birini gerekçesiz seçemez; çelişkiyi gidermek zorundadır. Uygulamada çelişki daha üst bir kurul veya heyetten alınan raporla giderilir. Çelişki giderilmeden kurulan hüküm, istinaf ve temyizde sıkça bozma sebebi olur. Mahkeme raporları serbestçe değerlendirir; ancak dosyadaki olgularla uyumlu ve gerekçeli bir sonuca varmak zorundadır. Yargıtay, bilirkişi raporu ile Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporu çeliştiğinde İTÜ öğretim üyelerinden veya Adli Tıp Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonu’ndan rapor alınmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme saymıştır (12. CD, 15.12.2025, 2021/10857 E., 2025/8830 K.).

21. Doktor hatası sonucu ölümde hangi süreç işler; komplikasyon ile hata nasıl ayrılır?

Hasta yakınları savcılığa şikâyette bulunur; savcılık hasta dosyasını toplar ve Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan ya da uzman bilirkişilerden rapor ister. Rapor, tıp biliminin gerekli kıldığı özenin gösterilip gösterilmediğini ve bunun ölüme yol açıp açmadığını değerlendirir. Bütün özen gösterilmesine rağmen önlenemeyen sonuç komplikasyondur ve hekime kusur yüklenmez. Standartlara aykırı teşhis, tedavi veya takip ise tıbbi hatadır. Hekim kusurlu olsa bile, doğru müdahaleyle hastanın kurtulacağı kesin değilse illiyet bağı kurulamaz; Yargıtay böyle bir ameliyat komplikasyonu olayında eylemin taksirle öldürme değil, en fazla görevi ihmal (TCK 257/2) olabileceğini belirtmiştir (12. CD, 11.12.2025, 2021/8562 E., 2025/8798 K.). Kamu kurumlarındaki personel için soruşturma izni süreci de gündeme gelebilir.22. Aydınlatılmış onam formu imzalayan hastanın ölümünde doktor sorumlu olur mu?

Onam formu, hastanın tıbbi müdahalenin olası risklerini kabul ettiğini gösterir; ancak hekimin özen yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Hasta risk kabul etmiş olsa bile hekim tıbbi standartlara aykırı davranmışsa taksirle öldürmeden sorumlu olabilir. Onamın hiç alınmaması veya yetersiz olması ise özellikle tazminat davasında hekim ve hastane aleyhine önemli bir sonuç doğurur.

23. İş kazasında ölümde kimler yargılanır; işçinin kendi kusuru işvereni kurtarır mı?

İşveren veya işveren vekili, şantiye şefi, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, alt işveren ve ustabaşı gibi kişiler kendi görev ve kusurları oranında yargılanabilir (TCK m.22/5). İşçinin emniyet kemeri takmaması veya talimata aykırı davranması kusur oranlarını etkiler; ancak işverenin önlem alma, eğitim verme ve denetleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İşveren, işçinin koruyucu donanımı kullanıp kullanmadığını da denetlemek zorundadır. Eskişehir 6. Asliye Ceza Mahkemesi’nin Yargıtay’ca onanan bir kararında, riskleri deftere yazıp işverene bildiren iş güvenliği uzmanı kusursuz, tedbirleri uygulamayan işveren vekili ise asli kusurlu kabul edilmiştir (Yargıtay 12. CD, 24.10.2023, 2020/4904 E., 2023/4294 K.)

24. Şirket yöneticisi olay yerinde olmasa bile taksirle öldürmeden sorumlu olur mu?

Olabilir. Taksirli sorumluluk, olay anında orada bulunmayı değil, özen yükümlülüğüne aykırı davranmayı gerektirir. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almayan, risk değerlendirmesi yaptırmayan veya bildirilen tehlikeleri gidermeyen yönetici sorumlu tutulabilir. Ancak ceza sorumluluğu şahsidir; şirketteki unvan tek başına yetmez, kişinin somut görev ve yetki alanı ile kusuru delille ortaya konmalıdır.

25. Depremde yıkılan bina için kimler yargılanır ve hangi suçtan?

Müteahhit, proje müellifleri, fenni mesul ve şantiye şefi, yapı denetim kuruluşu görevlileri, taşıyıcı sisteme sonradan zarar veren işyeri sahipleri ve bazı durumlarda kamu görevlileri yargılanabilir. Uygulamada ağırlıklı olarak bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma (TCK m.85/2 ve 22/3) suçlaması yapılmakta, bazı dosyalarda olası kast talep edilmektedir. Her sanık kendi görev alanındaki kusurdan sorumludur; karot ve demir numuneleri ile mühendis heyet raporları belirleyicidir.

26. Çocuğunu araba içinde unutan veya balkondan düşmesine engel olamayan ebeveyn ceza alır mı?

Ebeveyn, çocuğun gözetim yükümlülüğüne aykırı davrandığı için taksirle öldürmeden yargılanabilir. Ancak ölen kendi çocuğu olduğunda TCK m.22/6 gündeme gelir ve ebeveynin uğradığı ağır acı nedeniyle ceza verilmeyebilir. Bilinçli taksir varsa ceza yarıdan altıda beşe kadar indirilebilir. Bakıcı, kreş veya okul görevlisinin sorumlu olduğu durumlarda ise bu hüküm onlar için uygulanmaz.

27. Düğünde havaya ateş ederken birinin ölümüne neden olan kişi taksirle mi kasten mi yargılanır?

Olayın özelliğine göre her ikisi de mümkündür. Silahın kurcalanırken kazara ateş alması ve sonucun kabullenildiğine dair delil bulunmaması hâlinde Yargıtay bilinçli taksir kabul etmiştir. Kalabalık içinde, tutukluk yapan silahı tetik hâkimiyetini bırakmadan ateşleyen kişi için ise olası kast kabul edildiği kararlar vardır. Silahın kime ve nasıl yöneltildiği, kamera kayıtları ve tanık anlatımları sonucu belirler.

28. Olay yerinden kaçan sürücünün cezası artar mı?

Olay yerini terk etmek TCK m.85’teki cezayı kendiliğinden artırmaz; ancak ciddi sonuçlar doğurur. Trafik mevzuatı kapsamında idari yaptırım uygulanır, yardım ve bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (TCK m.98) ayrı suç oluşturabilir, takdiri indirim ve HAGB ihtimalleri zayıflar, tutuklama riski artar. Yaralı kişi yardım edilmediği için ölmüşse ve sürücü bunu öngörüp kabullenmişse olay ihmali davranışla kasten öldürme yönünden bile tartışılabilir.

29. Aracımı başkası kullanırken kaza oldu; araç sahibi olarak sorumlu muyum?

Ceza sorumluluğu şahsidir; aracı kullanan sürücü yargılanır. Araç sahibi, aracı ehliyetsiz, alkollü veya ehil olmayan birine bilerek verdiyse ya da aracın bilinen ağır bir arızasını gidermediyse kendi kusuru oranında taksirle öldürmeden sorumlu tutulabilir. Tazminat bakımından ise aracın işleteni olarak araç sahibi, sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur ve zorunlu trafik sigortası devreye girer.

30. Mağdur yakınları hangi tazminatları isteyebilir; sigorta ne kadarını karşılar?

Destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve tedavi giderleri ile manevi tazminat istenebilir. Trafik kazalarında destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri poliçe limitleri dahilinde zorunlu trafik sigortasından karşılanır; sigortaya dava açmadan önce yazılı başvuru yapılmalıdır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamında değildir; sürücü ve işletenden istenir. Sigortasız veya tespit edilemeyen araçlarda Güvence Hesabı’na başvurulur.

31. Ceza davasında beraat eden sürücüye tazminat davası açılabilir mi?

Açılabilir. Ceza ve tazminat davaları farklı sorumluluk esaslarına tabidir. Araç işletenin sorumluluğu kusurdan bağımsız bir tehlike sorumluluğudur; mağdurun veya üçüncü kişinin ağır kusuru gibi kurtuluş sebeplerinin ispatı işletene düşer. Hukuk hâkimi ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir; ancak ceza mahkemesinin kesin olarak tespit ettiği maddi olgular hukuk davasında önem taşır.

32. Zararı ödersem cezam azalır mı; ne zaman ödemeliyim?

Taksirle öldürmede etkin pişmanlık gibi doğrudan bir indirim hükmü yoktur; ancak zararın giderilmesi pek çok açıdan sanık lehinedir. HAGB için zararın giderilmesi kanuni şarttır; erteleme bu şarta bağlanabilir; takdiri indirim ve adli para cezasına çevirme değerlendirmelerinde pişmanlığın göstergesi sayılır. Ödemenin hükümden önce yapılması ve mağdur yakınlarının beyanıyla dosyaya yansıtılması önemlidir. Sigorta şirketinin yaptığı ödemeler de bu değerlendirmede dikkate alınabilir.

33. Taksirle öldürmede istinaf kararı kesin mi; Yargıtay’a gidilebilir mi?

CMK m.286/2 uyarınca, ilk derece mahkemesince verilen 5 yıl veya daha az hapis cezalarına ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları kural olarak temyiz edilemez. 85/1 dosyalarının büyük kısmı bu nedenle istinaf aşamasında kesinleşir. 85/2 kapsamında 5 yılı aşan cezalarda ise 15 gün içinde Yargıtay’a başvurulabilir. Bu nedenle istinaf dilekçesi, dosyanın son kapsamlı incelemesi gibi düşünülmeli ve tüm itirazları içermelidir.

34. Taksirle öldürme suçu ne zaman zamanaşımına uğrar?

Dava zamanaşımı hem 85/1 hem 85/2 için suç tarihinden itibaren 15 yıldır. Şüphelinin ifadesinin alınması, sorgu, iddianame ve mahkûmiyet kararı gibi işlemler zamanaşımını keser ve süre yeniden işlemeye başlar; ancak kesilme hâlinde toplam süre kanunda belirlenen sınırları aşamaz. Tazminat taleplerinde de ceza zamanaşımı süresinin uygulanabileceği unutulmamalıdır. Sürelerin dosya bazında ayrıca hesaplanmasını öneririz.

Eskişehir'de Ceza Hukuku Desteği

Eskişehir ve çevre illerde yürütülen ceza soruşturmalarında Eskişehir ceza avukatı sayfamızdan süreç hakkında bilgi alabilir; ceza hukuku alanındaki diğer yazılarımızı inceleyebilirsiniz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Hizmet

Eskişehir Ceza Hukuku Avukatı

Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli, sanık ve mağdurlar için etkin savunma.

Yerel Hizmet Sayfası

Eskişehir Ceza Avukatı

Hukuki Danışmanlık

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez. Durumunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geçin →WhatsApp'ta Paylaş

İlgili Yazılar

Ceza Hukuku

Yağma Suçu (TCK 148): Cezası, Şikâyet, Zamanaşımı ve Yargıtay Uygulaması – 2026 Savunma Rehberi

Yağma (halk arasında gasp), cebir veya tehdit kullanarak bir kimseyi malını vermeye ya da alınmasına karşı koymamaya zorlama suçudur; TCK 148'e göre 6 yıldan 10 yıla, silahla, gece vaktinde, konutta veya işyerinde ya da birden fazla kişiyle işlenmesi gibi nitelikli hâllerde (TCK 149) 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngörülür.

14 Kasım 202632 dk

Devamını Oku

Ceza Hukuku

Hırsızlık Suçu (TCK 141-142): Cezası, Şikâyet, Zamanaşımı ve Yargıtay Uygulaması – 2026 Rehberi

Hırsızlık (TCK 141), başkasına ait taşınır malı zilyedin rızası olmadan yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden almaktır ve basit hâlinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılır. Nitelikli hırsızlıkta (TCK 142) ceza 3-7, 5-10 veya 5-12 yıla çıkar; gece vakti işlenmesi cezayı yarı oranında artırır (TCK 143).

13 Kasım 202632 dk

Devamını Oku

Ceza Hukuku

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu (TCK 116): Cezası, Şikâyet, Zamanaşımı ve Yargıtay Uygulaması – 2026

Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK 116), bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızaya aykırı olarak girmesi ya da rıza ile girdikten sonra buradan çıkmamasıdır. Temel şekli altı aydan iki yıla kadar hapis gerektirir; işyeri ve eklentisi için altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörülür. Nitelikli halde ceza bir kat artar.

12 Kasım 202635 dk

Devamını Oku