Mirasın Reddi (TMK 605–618): Şartlar, Görevli Mahkeme, Süreler ve Yargıtay Uygulaması – 2027 Rehberi

Kısa cevap

Mirasın reddi, mirasçının mirası kayıtsız şartsız reddederek terekedeki hem mallardan hem borçlardan kurtulmasını sağlayan ve Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 605–618. maddelerinde düzenlenen bir haktır. İki ana türü vardır. Gerçek ret, yasal veya atanmış mirasçının sulh hukuk mahkemesine yaptığı ret beyanıyla gerçekleşir; ret süresi üç aydır ve hak düşürücüdür (TMK 606). Yasal mirasçı bakımından süre kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten, atanmış mirasçı bakımından ölüme bağlı tasarrufun resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Hükmen ret ise mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde mirasın kendiliğinden reddedilmiş sayılmasıdır (TMK 605/2); Yargıtay kararlarında bu hâlde üç aylık sürenin uygulanmadığı belirtilmektedir.

Gerçek ret beyanı mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinde yapılır ve mahkemece kayda geçirilir. Hükmen ret ise çoğunlukla tereke alacaklılarına karşı açılan bir tespit davasıyla veya alacaklının takip ve davasına karşı savunma olarak gündeme gelir; bu dava için asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Terekenin borca batık olduğunu ispat yükü mirasçıdadır. Mirasçının terekeyi sahiplenen davranışları ret hakkını düşürebilir (TMK 610); alacaklılara zarar vermek amacıyla yapılan ret ise altı ay içinde iptal ettirilebilir (TMK 617). Mirasın reddi; mirasın kabulü, resmî defter tutma (TMK 619), terekenin tespiti ve mirastan feragat gibi kurumlardan ayrı değerlendirilmelidir.

Bu rehber, Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayda süreler çok kısa olabileceğinden vakit kaybetmeden bir avukata başvurulması önerilir.

1. Kanun yapısı ve tarihçe

Mirasın reddi, 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Dördüncü Kitabı olan Miras Hukuku'nda, “Mirasın kazanılması” bölümünde yer alır. Kanun 8.12.2001 tarihli ve 24607 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 1 Ocak 2002'de yürürlüğe girmiştir. Ret kurumu 743 sayılı eski Medeni Kanun döneminde de bulunuyordu; 4721 sayılı Kanun bu kurumu “gerçek ret” ve “hükmen ret” ayrımıyla, süre, şekil ve sonuç kurallarını ayrıntılı biçimde düzenlemiştir.

2. Şartlar ve unsurlar: gerçek ret, hükmen ret ve ret hakkının kaybı

Mirasın reddinde “dava şartı” kavramı türe göre değişir: gerçek ret bir dava değil, sulh hukuk mahkemesine yapılan tek taraflı bir beyandır; hükmen ret ise gerektiğinde mahkemece tespit edilen bir durumdur. Aşağıdaki şartlar bu iki yolun ortak ve ayrı unsurlarını gösterir.

2.1. Gerçek ret (TMK 606–609)

• Mirasçılık sıfatı: Beyanı yapan kişi yasal veya atanmış mirasçı olmalıdır (TMK 605/1). Mirasçı sıfatı bulunmayan kişinin ret beyanı sonuç doğurmaz.

• Süre: Üç aylık hak düşürücü süre içinde yapılmalıdır (TMK 606). Süre geçirilirse miras çekincesiz kabul edilmiş olur (TMK 610).

• Şekil: Beyan sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır; kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK 609). “Şu mal dışında reddediyorum” gibi şarta bağlı beyanlar ret sayılmaz.

• Yetkili mahkeme: Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir; bu yer mirasın açıldığı yer olarak gösterilmektedir.

• Ret hakkının düşmemiş olması: Mirasçının terekeyi benimseyen, malı gizleyen veya zimmetine geçiren davranışları ret hakkını ortadan kaldırabilir (TMK 610).

• Temsil: Ret beyanı yetkili vekil aracılığıyla da yapılabilir; bunun için özel yetkili vekaletname arandığı bilinmektedir. Küçük ve kısıtlı mirasçılar bakımından yasal temsilcinin yetkisi ve gerekirse mahkeme izni ayrıca kontrol edilmelidir.

2.2. Hükmen ret (TMK 605/2)

• Ölüm tarihinde borca batıklık: Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli olmalı veya resmen tespit edilmiş olmalıdır. Değerlendirme, ölüm anındaki mallar, alacaklar ve borçlar üzerinden yapılır.

• Beyan gerekmez: Hükmen retin kendiliğinden gerçekleştiği kabul edilir; Yargıtay kararlarında bu hâlde üç aylık ret süresinin uygulanmadığı ve mirasçının iyi niyetli ya da kötü niyetli olmasının ayrıca önem taşımadığı belirtilmektedir.

• Terekeyi sahiplenmeme: Mirasçının terekeyi benimsediği sonucuna varılırsa borca batıklığı ileri süremeyeceği, Yargıtay kararlarındaki yaklaşımdan anlaşılmaktadır (TMK 610/2). Nelerin “sahiplenme” sayılacağı somut olaya göre değerlendirilir.

• Dava açma zorunluluğu yoktur: Mirasçı beklemeden dava açabileceği gibi, alacaklının icra takibi veya davası karşısında borca batıklığı savunma olarak da ileri sürebilir. Ancak mirasa ilişkin belirsizliği ortadan kaldırmak için tespit davası açılmasının yaygın bir uygulama olduğu görülmektedir.

2.3. Ret hakkının düşmesi (TMK 610)

Ret hakkı üç aylık sürenin geçmesiyle, mirasçının ret hakkından feragat etmesiyle ve mirasçının terekeye ilişkin olarak mirasçı gibi davranmasıyla düşebilir. Terekenin olağan yönetimi ve mirasa ait işlerin sürdürülmesi kural olarak benimseme sayılmaz; ancak mal satmak, malı kendine geçirmek veya gizlemek gibi hareketler ret hakkını düşürebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bir kararda, borçla karşılaştırıldığında cüzî kalan bir kazanımın sahiplenme anlamına gelmeyeceğine hükmetmiştir (Yargıtay HGK, 2020/241 E., 2022/1515 K., 15.11.2022); ancak her olayda söz konusu sonuca varılmayabilir.

3. Ret sonuçları ve örnek hesaplar

Ret beyanının ya da hükmen retin sonucu, reddeden mirasçının mirası hiç kazanmamış gibi sayılmasıdır. Payın kime geçeceği ise TMK 611 ve 612 uyarınca belirlenir: reddeden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş sayılarak payının kime geçeceğine bakılır. Aşağıdaki sayılar yalnızca örnek amaçlıdır; gerçek olayda terekenin kapsamı, başka mirasçılar ve mal rejiminin tasfiyesi ayrıca incelenmelidir.

3.1. Örnek 1: Borca batıklık tespiti (hükmen ret)

Mirasbırakanın ölüm tarihindeki terekesi şu şekilde olduğunu varsayalım.

Ölüm tarihi itibarıyla pasif aktiften 250.000 TL fazladır; bu durumda tereke borca batık sayılabilir ve mirasçılar hükmen ret hükümlerinden yararlanmayı isteyebilir. Ancak mirasçının aracı kullanması, satması veya malı kendi üzerine geçirmesi gibi işlemler terekeyi benimseme olarak değerlendirilirse ret hakkı sorun çıkarabilir. Hesapta yalnızca ölüm tarihindeki değer önemlidir; ölümden sonra doğan faiz veya sonradan artan değer, kural olarak bu karşılaştırmanın dışında tutulur.

3.2. Örnek 2: Bir çocuğun reddi hâlinde pay dağılımı (TMK 611)

Mirasbırakanın eşi ve iki çocuğu A ile B olduğunu, terekenin borçsuz ve net değerinin 1.200.000 TL olduğunu ve mal rejimi tasfiyesinin yapıldığını varsayalım. Yasal paylar eş için 1/4, çocuklar için toplam 3/4'ür.

Tüm alt soyun reddi hâlinde ise TMK 613 uyarınca miras sağ kalan eşe geçer. En yakın mirasçıların hepsi reddederse TMK 612 gereğince tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve artık değer, reddin olmaması hâlinde mirasçı olacak kişilere verilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.02.2025 tarihli bir kararında, en yakın yasal mirasçıların tamamının reddi hâlinde mirasın sonraki zümredeki mirasçılara geçmeyeceği, sulh hukuk hâkiminin resmî tasfiyeye kendiliğinden gitmesi gerektiği vurgulanmıştır (2023/1071 E., 2025/35 K.).

3.3. Örnek 3: Ret hâlinde beş yıllık sorumluluk (TMK 618)

Ödemeden aciz bir mirasbırakanın ölümünden üç yıl önce çocuğa 200.000 TL bağışladığını ve çocuğun mirası reddettiğini düşünelim. Kanun, ret hâlinde dahi ölümden önceki beş yıl içinde alınan değerler bakımından alacaklılara karşı sorumluluk öngörmektedir (olağan eğitim giderleri ve adet üzere çeyiz gibi istisnalar saklıdır). İyi niyetli mirasçı yalnızca zenginleştiği oranda sorumlu olur. Bu nedenle mirasçının ölümden önceki beş yıllık dönemde aldığı karşılıksız devirler ayrıca incelenmelidir.

4. Benzer dava ve kurumlarla ayırım

Mirasın reddi sık sık şu kurumlarla karıştırılır: mirasın kabulü, resmî defter tutma, terekenin tespiti, mirastan feragat, mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve reddin iptali. Hangi yolun seçileceği, mirasçının amacına ve terekenin durumuna göre değişir.

Tablonun “Terekenin tespiti” ve “mirasçılık belgesi” satırları genel ayırım amaçlıdır; somut olayda işlem türünün mirasın kabulü anlamına gelip gelmediği ayrıca incelenmelidir. Mirasın reddi, aynı zamanda miras hukuku dışındaki sonuçları (SGK, vergi ve kamu borcu gibi) kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.

5. Süreler: hak düşürücü süreler ve zamanaşımı

Mirasın reddinde en kritik nokta üç aylık ret süresidir; çünkü bu süre hak düşürücüdür ve kaçırılırsa miras kural olarak çekincesiz kabul edilmiş olur (TMK 610). Hükmen ret ise süreye bağlı değildir. Aşağıdaki tablo kanunda ve incelenen kararlarda görülen başlıca süreleri toplar.

5.1. Örnek takvim

Mirasbırakanın 10.03.2026 tarihinde öldüğünü ve yasal mirasçının bunu aynı gün öğrendiğini düşünelim. Üç aylık ret süresi bu durumda yaklaşık olarak 10.06.2026 tarihinde sona erer. Sürenin tam hesabı ve son günün adli tatile veya resmî tatile rastlama hâli somut olayda yeniden kontrol edilmelidir; bu yüzden sürenin son gününe bırakılmaması, en kısa zamanda başvurulması önerilir.

5.2. Süre kaçırıldıysa

Süre geçmişse iki yol akılda tutulabilir. Birincisi, önemli bir sebep varsa TMK 615'e dayanarak sulh hâkiminden yeni süre veya sürenin uzatılması istenebilir; “önemli sebep” hâkimin takdirine bağlıdır ve mümkün olduğunca erken başvuru yapılmalıdır. İkincisi, tereke gerçekten ölüm tarihinde borca batıksa hükmen ret hükümlerine dayanılabilir; bu yolda süre aranmaz, fakat borca batıklığın ispatı ve terekeyi sahiplenmeme şartları önem kazanır.

6. Görevli ve yetkili mahkeme, dilekçe, deliller, ispat yükü ve ön şartlar

Mirasın reddinde mahkeme, seçilen yola göre değişir: gerçek ret için sulh hukuk mahkemesi, hükmen retin tespiti ve reddin iptali için asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Aşağıdaki tablo bu ayrımı özetler.

6.1. Dilekçe ve beyanda bulunması gereken hususlar

Gerçek ret beyanında mirasbırakanın kimlik bilgileri, ölüm tarihi, ret beyanında bulunanın mirasçılık bağı, ölümü öğrenme tarihi ve ret iradesinin kayıtsız şartsız olduğu açıkça belirtilir. Hükmen ret davasında ise mirasbırakanın ölüm tarihi, terekenin aktif ve pasifi, bilinen alacaklılar, borca batıklığı destekleyen deliller ve mirasçının terekeyi sahiplenmediği belirtilir.

6.2. Deliller

Hükmen ret davasında deliller genellikle ve örnek olarak şunlardır: ölüm belgesi ve nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, tapu kayıtları, araç kayıtları (trafik tescil), banka hesap ve kredi kayıtları, icra dairesi ve vergi dairesi yazıları, SGK kayıtları, şirket ortaklığı kayıtları, tanık beyanları ve gerekirse bilirkişi incelemesi. Mahkemenin ölüm tarihi itibarıyla mal ve borç varlığını ilgili kurumlara yazı yazarak araştırması sık görülen bir uygulamadır.

6.3. İspat yükü

İspat yükü, terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunu ileri süren mirasçıdadır. Alacaklı ise mirasçının terekeyi benimsediğini veya tereke mallarını gizlediğini ileri sürerek ret hakkının düştüğünü savunabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin bir kararında mahkemenin hem borca batıklığı hem de mirasçıların terekeyi kabul eden işlemler yapıp yapmadığını araştırması gerektiği vurgulanmıştır (7. HD, 2023/4851 E., 2023/5694 K., 23.11.2023).

6.4. Ön şartlar

Gerçek ret beyanı ve hükmen ret davası için arabuluculuk dava şartı değildir. Yine de 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'ndaki güncel dava şartı kapsamı dava açmadan önce kontrol edilmelidir. Bunun dışında hasmın doğru gösterilmesi, terekenin sahiplenilmemiş olması ve ölüm tarihine göre hukuki yarar şartları önem taşır.

7. Harç, yargılama gideri ve vekâlet ücreti

Gerçek ret beyanı ve hükmen ret davası bakımından harç ve gider kalemleri farklıdır. Güncel harç tutarları her yıl değiştiği için bu rehberde tutar verilmemiştir; doğru tutar mahkeme veznesinden veya güncel harçlar tarifesinden öğrenilmelidir. Bu çalışmada 2026 harç tutarları doğrulanamamıştır.

Yargılama giderlerinin kime yükleneceği mahkemece belirlenir. Bir kararda, alacaklının borçlu olduğunu bilmediği hâllerde yargılama giderinin davalı alacaklıya değil davacı mirasçıya yüklenmesi gerektiği bir Yargıtay kararına dayanılarak aktarılmıştır. Gerçek ret beyanı bakımından avukatlık ücreti kural olarak bir karşı taraf bulunmadığından söz konusu olmaz; avukat aracılığı ile işlem yapılırsa sözleşmeye göre vekâlet ücreti ödenir.

8. Karar, kanun yolu, kesinleşme, tescil ve icra

Gerçek retle ilgili sulh hukuk işlemi, mahkemece tutanakla kayda geçirilir ve özel kütüğe işlenir (TMK 609). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli bir kararında da ret beyanının mahkemeye iletilmekle hüküm doğuracağı şeklinde bir ifade görülmektedir (7. HD, 2026/2450 E., 2026/2385 K., 30.04.2026).

8.1. Kanun yolu ve kesinleşme

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli ve incelenen kararlarında, yerel mahkeme kararlarının bölge adliye mahkemesi incelemesinden geçtikten sonra Daire'ye geldiği görülmektedir. Kanun yolu süreleri kısa olabileceğinden karar tebliğ edildiğinde tebliğ tarihi ve ilgili süre derhal bir avukat tarafından kontrol ettirilmelidir.

8.2. Tescil, tapu ve nüfus işlemleri

Ret kesinleştikten sonra reddeden mirasçının payı TMK 611 ve devamı hükümlerine göre başka mirasçılara geçer veya tereke tasfiye edilir. Terekede tapulu taşınmaz varsa, tapu müdürlüğünde mirasçılık işlemi yapılırken ret kararının veya ret kaydının gösterilmesi gerekebilir; hangi belgenin isteneceği müdürlüğünün uygulamasına göre değişebilir. Nüfus kayıtlarında ise ret herhangi bir değişiklik gerektirmez; ret, mirasçılık sıfatını değil mirasın kazanımını ortadan kaldırır.

8.3. İcra ve alacaklılara karşı savunma

Tereke alacaklısı mirasçıların aleyhine icra takibi başlatırsa, mirasçı borca batıklığı ve hükmen reddi, ilgili sürede ödeme emrine itiraz ederek ve mahkemede savunma olarak ileri sürebilir. Takip kesinleşmişse icra hukuk mahkemesi ve ilgili icra mevzuatı açısından ayrıca inceleme gerekir. Bu nedenle ödeme emri tebliğ edildiğinde itiraz süresi kaçırılmamalıdır.

9. İlk adımlar

Mirasın reddinde ilk günlerde atılan adımlar sonucu belirleyebilir. Aşağıdaki kontrol listeleri genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda bir avukatla çalışılması uygun olur.

9.1. Mirasçı (ret düşünen taraf) için

• Ölüm tarihini ve ölümü öğrendiğiniz tarihi yazılı olarak not edin; üç aylık sürenin başlangıcını bu tarih belirler.

• Terekenin kabaca aktif ve pasifini araştırın: tapu, araç, banka, kredi, icra, vergi ve SGK borçları.

• Borç durumu belirsizse resmî defter tutulmasını (TMK 619) ve gerekirse ret süresinin uzatılmasını (TMK 615) düşünün.

• Terekeye ilişkin mal satmak, devretmek, banka hesabını boşaltmak veya malı kullanıp gelir elde etmek gibi işlemlerden kaçının; bunlar benimseme olarak yorumlanabilir.

• Çocuğunuz için ret gerekiyorsa temsil, mahkeme izni ve sürelere ilişkin gereklilikleri ayrıca kontrol edin.

• Süre dolmadan sulh hukuk mahkemesine başvurmak veya Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ gibi bir avukattan destek almak için randevu alın.

• Ret yapıldıktan sonra mahkeme tutanağını ve ret kaydını saklayın; ileride alacaklılar veya tapu işlemleri sırasında gerekebilir.

9.2. Tereke alacaklısı (alacaklı) için

• Mirasbırakanın ölüm tarihini ve mirasçılarını tespit edin; mirasçılık belgesi isteyin.

• Mirasçıların ret beyanı verip vermediğini sulh hukuk mahkemesinden ve özel kütükten araştırın.

• Ret beyanı varsa ret süresinin ve niteliğinin doğruluğunu inceleyin; terekenin tasfiyesi (TMK 612) gerekebilir.

• Mirasçının alacaklıları zarara uğratmak amacıyla ret yaptığından şüpheleniyorsanız TMK 617'deki altı aylık iptal davası süresini kontrol edin.

• Davalı olarak gösterildiğiniz bir hükmen ret davasında mirasçının terekeyi benimsediğine ilişkin deliller (tapu, banka, tanık) toplayın.

• 1 aydan kısa sürelerin (ör. TMK 614) ve ilgili itiraz sürelerinin kaçırılmaması için takvim tutun.

10. Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı

2022–2026 yıllarındaki mirasın reddi ve reddin iptali dosyalarının bağlı olduğu daire, karar başlıklarından 7. Hukuk Dairesi olarak görülmüştür; güncel resmî iş bölümü ayrıca kontrol edilmelidir.

Hükmen ret süreye bağlı değildir, borca batıklık ölüm anına göre hesaplanır, gerçek ret ise üç aylık hak düşürücü süreye ve kayıtsız şartsız beyana bağlıdır. Her karar olayın kendine özgü olgularına dayanır; aynı sonuç her dosyada geçerli olmayabilir.

11. Konuya özgü ek konular

11.1. Küçük ve kısıtlı mirasçılar

Küçük veya kısıtlı mirasçı adına ret beyanı verilmesi yasal temsilci veya vasi aracılığıyla yapılır; ret işleminin bu kişilerin mal varlığını etkileyen niteliğinden dolayı hangi mahkeme izninin gerektiği ayrıca kontrol edilmelidir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli bir dosyasında küçük çocuk adına ret beyanı verilmemesi ve dört yıl sonra ödeme emri tebliğ edilmesi sorunu ilk derece gerekçesinde işlenmiştir (7. HD, 2025/5035 E., 2026/3201 K., 15.06.2026; sayfa özetinden görüldüğü için teyit edilmelidir).

11.2. Kamu borçları, vergi ve SGK

Mirasbırakanın kamu borcu (vergi, SGK primi, trafik cezaları vb.) varsa bu borcun mirasçıya etkisi, borcun niteliğine ve ilgili özel kanuna göre ayrıca incelenmelidir.

11.3. Yabancılık unsuru

Mirasbırakanın son yerleşim yeri yurt dışında ise veya mirasçılar yurt dışında yaşıyorsa, hangi ülke mahkemesinin yetkili olduğu ve hangi ülke hukukunun uygulanacağı 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ve ilgili devletler arası anlaşmalara göre belirlenir. Ret sürelerinin yabancı hukukta farklı olabileceği unutulmamalıdır; konsolosluk aracılığıyla beyan verilip verilemeyeceği ayrıca araştırılmalıdır.

11.4. Vasiyetin reddi (TMK 616)

Bir vasiyet alacaklısı, kendisine bırakılan vasiyeti reddedebilir; bu durumda ret, vasiyet borçlusuna yarar sağlar (aksi mirasbırakanın iradesinden anlaşılmıyorsa). Vasiyet alacaklısının reddi ile mirasçının mirası reddi birbirinden ayrı hukuki sonuçlar doğurur.

11.5. Uzun süren yargılama ve süre kaçırma riski

Hükmen ret davası sürerken alacaklı takibi sürebilir; bu nedenle davanın açılması icra takibini kendiliğinden durdurmayabilir. İcra ödeme emri tebliğ edilmişse itiraz süresi ayrıca izlenmeli ve mahkemeden gerekirse ihtiyati tedbir talep edilip edilemeyeceği değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Mirasın reddi nedir ve kimler mirası reddedebilir?

Mirasın reddi, mirasçının mirasbırakandan kalan hak ve borçların tamamından kurtulmak amacıyla mirası kayıtsız şartsız reddetmesidir. Yasal mirasçılar ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir (TMK 605). Ret, mirasçının mirasçı sıfatını değil, mirasın kazanımını ortadan kaldırır. Reddeden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş sayılarak payının kime geçeceği belirlenir (TMK 611). Ret hakkının süresinde kullanılması ve düşmemiş olması gerekir.

2. Gerçek ret ile hükmen ret arasındaki fark nedir?

Gerçek ret, mirasçının sulh hukuk mahkemesine yaptığı ve üç aylık süreye bağlı olan beyandır. Hükmen ret ise mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse mirasın kendiliğinden reddedilmiş sayılmasıdır (TMK 605/2). Hükmen retle ilgili Yargıtay kararlarında üç aylık ret süresinin uygulanmadığı belirtilmektedir. Gerçek retteki beyan, hükmen retteki borca batıklık tespitinin yerine geçmez. İkisi birbirinin alternatifi olarak da, birlikte de değerlendirilebilir.

3. Ret süresi kaç aydır ve ne zaman başlar?

Gerçek ret süresi üç aydır ve hak düşürücüdür (TMK 606). Yasal mirasçı bakımından süre mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten, atanmış mirasçı bakımından ise ölüme bağlı tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Mirasçı sonradan mirasçı olduğunu öğrenmişse bu durum ispat edilmedikçe ölümü öğrendiği tarih esas alınır. Terekenin yazımı yapılmışsa süre, yazımın bittiğinin sulh hâkimince bildirilmesiyle başlar (TMK 607). Sürenin tam hesabı somut olayda bir avukata kontrol ettirilmelidir.

4. Süre geçtikten sonra mirası reddedebilir miyim?

Süre geçmişse gerçek ret hakkı kural olarak düşer ve miras çekincesiz kabul edilmiş sayılır (TMK 610). Ancak önemli sebep varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir (TMK 615); bunun önemli bir sebebe dayanması gerekir ve talep mümkün olduğunca erken yapılmalıdır. Ayrıca tereke ölüm tarihinde gerçekten borca batıksa hükmen ret hükümlerine dayanılabilir. Bu yol süreye bağlı olmasa da borca batıklığın ispatı ve terekeyi sahiplenmeme şartı aranır. Hangi yolun uygun olduğuna dosya üzerinden karar verilmelidir.

5. Mirası reddetmek için nereye başvurulur?

Gerçek ret beyanı mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yapılır (TMK 609). Beyan sözlü veya yazılı olabilir; hâkim beyanı tutanakla tespit eder. Mirasbırakanın son yerleşim yeri belli değilse mirasbırakanın nüfusa kayıtlı olduğu yer ve fiili ikamet yeri araştırılmalıdır. Yetkili mahkeme yanlış seçilirse beyan yetkisizlik nedeniyle başka mahkemeye gönderilebileceğinden süre kaybı yaşanmaması için dikkatli olunmalıdır. Hükmen ret davası ise ayrı görevli mahkemede açılır.

6. Ret beyanı için hangi belgeler gerekir?

Genellikle kimlik belgesi, mirasbırakanın ölüm belgesi veya nüfus kaydı, mirasçılık bağını gösteren nüfus kayıt örneği ve varsa mirasçılık belgesi istenir. Vekille işlem yapılacaksa özel yetkili vekaletname de gerekir. Mahkemelerin uygulaması birbirinden farklı olabildiğinden hangi belgelerin isteneceği ilgili mahkemeden öğrenilmelidir. Ret beyanı kayıtsız şartsız olduğundan beyan metninde koşul veya şart bulunmamalıdır. Beyan sonrasında tutanağın bir örneği saklanmalıdır.

7. Vekil aracılığıyla miras reddedilebilir mi?

Evet; ret beyanının vekil aracılığıyla da yapılabilir, bunun için özel yetkili vekaletname aranır. Vekaletnamede mirası reddetme yetkisinin açıkça yazılması uygun olur. Vekil, ret süresi dolmadan beyanı vermelidir; vekaletnamenin yurt dışında düzenlenmesi süreyi uzatabilir. Süre başlangıcı mirasçının kendi öğrenme tarihine göre belirlendiğinden vekilin bu tarihi bilmesi gerekir. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ gibi bir avukat bu süreçte yardımcı olabilir.

8. Mirasın bir kısmını veya şartlı olarak reddetmek mümkün mü?

Hayır; ret kayıtsız şartsız yapılmalıdır (TMK 609). “Evi alıp borcu reddediyorum” gibi kısmi veya şartlı beyanlar ret sayılmaz. Mirasın bir kısmını kabul edip bir kısmını reddetmek de kanunun sistemine uygun değildir. Mirasçı yalnızca borçlardan kurtulmak istiyorsa resmî defter tutma veya terekenin tasfiyesi gibi yollar değerlendirilebilir. Hangi seçeneğin uygun olacağı terekenin yapısına göre belirlenir.

9. Yurt dışında yaşayan mirasçı mirası nasıl reddeder?

Yurt dışında yaşayan mirasçı vekil aracılığıyla Türkiye'deki yetkili sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunabilir. Vekaletname konsolosluktan veya yabancı ülkedeki noterden düzenlenebilir; ancak onay ve apostil gibi şartlar ülkeye göre değişebilir. Üç aylık süre bu süreçte de işler, bu nedenle erken hareket etmek gerekir. Mirasbırakanın yabancı hukuka tabi olup olmadığı 5718 sayılı Kanun ve ilgili anlaşmalar çerçevesinde ayrıca incelenmelidir. Ret sürelerinin yabancı hukukta farklı olabileceği akla getirilmelidir.

10. Reddeden mirasçının payı kime geçer?

Reddeden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş sayılır ve payı buna göre devredilir (TMK 611). Örneğin reddeden çocuğun kendi çocukları varsa pay onlara geçebilir; yoksa pay diğer çocuklara kalır. Atanmış mirasçının reddinde ise pay, mirasbırakanın aksi yönde iradesi yoksa en yakın yasal mirasçılara geçer. Bu hesap eşin ve diğer mirasçıların paylarını da etkileyebilir. Kesin dağılım için mirasçılık belgesi ve aile durumu birlikte incelenmelidir.

11. Tüm çocuklar mirası reddederse ne olur?

Tüm alt soy mirası reddederse, TMK 613 uyarınca miras sağ kalan eşe geçer. Sağ kalan eş yoksa veya eş de reddederse, en yakın mirasçıların tamamının reddi hâli gündeme gelir ve tereke TMK 612'ye göre iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bir kararda, bu hâlde mirasın sonraki zümredeki mirasçılara kendiliğinden geçmeyeceğini belirtmiştir (2023/1071 E., 2025/35 K.). Tasfiye sonrası artık değer varsa bu değer reddin olmaması hâlinde mirasçı olacak kişilere verilir. Sonraki zümredeki mirasçılara sorma mekanizması da TMK 614'te düzenlenmiştir.

12. Eş mirası reddederse payı kime geçer?

Sağ kalan eş mirası reddederse payının kime geçeceği TMK 611'e göre eşin mirasbırakandan önce ölmüş sayılmasıyla belirlenir. Bu durumda eşin payı mirasbırakanın diğer mirasçılarına, örneğin alt soya, geçebilir ve onların payları artar. Eşin ayrıca mal rejimi nedeniyle edinilmiş mallara katılma alacağı gibi bir hakkı olabilir; bu hak mirasın reddinden ayrı değerlendirilir. Reddin eşin evlilik birliği sırasındaki kendi mal varlığını etkileyip etkilemeyeceği ayrı bir inceleme gerektirir. Somut olayda mal rejimi tasfiyesi ile miras payı birlikte hesaplanmalıdır.

13. Küçük çocuk adına ret nasıl yapılır?

Küçük çocuk adına ret beyanını anne ve baba birlikte veya yasal temsilci sıfatıyla yapar; gerekirse kayyım atanması da söz konusu olabilir. Çocuğun mal varlığını etkileyen ret için hangi mahkeme izninin gerektiği ayrıca kontrol edilmelidir. Ret süresi çocuğun öğrenme tarihine göre değil, yasal temsilcinin öğrenme tarihine göre değerlendirilebilir; bu konuda kesin kural uygulamada tartışmalı olabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli bir dosyasında, küçük çocuk adına ret beyanı verilmemiş olması ve dört yıl sonra ödeme emri tebliğ edilmesi süreçte önem taşımıştır (7. HD, 2025/5035 E., 2026/3201 K., 15.06.2026; sayfa özetinden görüldüğü için teyit edilmelidir). Çocuğunuz için erken avukat desteği alınması önerilir.

14. Mirası reddeden kişi borçlardan sorumlu olur mu?

Gerçek veya hükmen ret gerçekleşmişse mirasçı kural olarak mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz. Ancak TMK 618 uyarınca, ödemeden aciz mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar ölümden önceki beş yıl içinde aldıkları değerler ölçüsünde alacaklılara karşı sorumlu olabilir. Olağan eğitim giderleri ve adet üzere çeyiz gibi istisnalar vardır; iyi niyetli mirasçı yalnızca zenginleştiği ölçüde sorumludur. Ayrıca ret alacaklıları zarara uğratmak amacıyla yapıldıysa TMK 617'ye göre iptal edilebilir. Bu nedenle ölümünden önceki beş yıllık devirler dikkatle incelenmelidir.

15. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) almak mirası kabul sayılır mı?

Mirasçılık belgesi almanın tek başına mirası kabul anlamına gelmeyeceği genel olarak kabul edilir; belge yalnızca kimlerin mirasçı olduğunu gösterir. Buna rağmen belgenin hangi amaçla alındığı önem taşır; belgeyle mirasa ait malı devretmek veya hesaplardan para çekmek benimseme sayılabilir. Ret hakkı düşmeden önce belgeyle yapılacak işlemlerin kapsamı dikkatle belirlenmelidir. Ret süresi ilerliyorsa belge almak yerine önce ret veya resmî defter tutma yolu düşünülmelidir. Bu başlıkta kesin hukuki yorum ancak somut olayda yapılabilir.

16. Hangi davranışlar mirası kabul sayılır?

TMK 610 uyarınca mirasçı gibi davranmak, tereke mallarını gizlemek veya zimmetine geçirmek ret hakkını düşürebilir. Terekenin olağan yönetimi ve mirasa ait işlerin sürdürülmesi ise kural olarak kabul sayılmaz. Yargıtay kararlarında cüzî kira geliri veya borçla karşılaştırıldığında cüzî kalan kazançların sahiplenme sayılmadığı sonucuna varıldığı örnekler vardır. Buna karşın tereke evinde oturma ve tereke arazisini kullanma gibi davranışlar bir bölge adliye mahkemesi gerekçesinde kabul anlamına gelen davranış olarak değerlendirilmiştir. Her olay kendi olgularıyla incelenir.

17. Hükmen ret davası kime karşı açılır?

Hükmen retin tespiti davasının tereke alacaklılarına karşı açıldığı belirtilmektedir. Bilinen tüm tereke alacaklılarının davalı gösterilmesi gerektiği, diğer mirasçılara veya mirasçının kendi alacaklılarına karşı dava açılmayacağı ifade edilmektedir. Hasmın yanlış gösterilmesi davanın reddine yol açabilir. Hangi alacaklıların bulunduğu icra, vergi, banka ve SGK kayıtlarından araştırılmalıdır. Davanın hukuki yarar şartı da ayrıca incelenir.

18. Hükmen ret davasında süre var mı?

TMK 606'daki üç aylık süre hükmen ret için uygulanmaz; Yargıtay kararlarında hükmen ret talepleri süreye tabi değildir (7. HD, 2023/4851 E., 2023/5694 K., 23.11.2023; HGK, 2020/241 E., 2022/1515 K., 15.11.2022). Buna rağmen mirasçının terekeyi sahiplenmiş olması ret hakkını düşürebileceğinden fiilen geçen süre dolaylı olarak etkili olabilir. Alacaklının icra takibi başlatması hâlinde itiraz süreleri ayrı izlenmelidir. Dava açmayı geciktirmek, delillerin kaybolması gibi riskler doğurabilir. Güvenli yol, borca batıklık anlaşılır anlaşılmaz bir avukata başvurmaktır.

19. Borca batıklık nasıl ispat edilir?

Borca batıklık, mirasbırakanın ölüm tarihindeki mallar, alacaklar ve borçları karşılaştırılarak belirlenir. Tapu, trafik tescil, banka, icra dairesi, vergi dairesi ve SGK kayıtları ile gerekirse bilirkişi raporu en sık kullanılan delillerdir. Ölümden sonra doğan faiz veya sonradan artan değer kural olarak ayrıca değerlendirilir. Haksız fiilden doğan tazminat borçlarının hangi tarihte pasife yazılacağı somut olaya göre belirlenir; bir kararda haksız fiil tarihinde doğan tazminat borçlarının pasifte sayıldığı görülmüştür (7. HD, 2023/4851 E., 2023/5694 K., 23.11.2023). İspat yükü kural olarak borca batıklığı ileri süren mirasçıdadır.

20. Dava açmadan icra takibine karşı hükmen ret savunması yapılabilir mi?

Mirasçının hükmen reddi alacaklının takip veya davasına karşı savunma olarak ileri sürebilir. Ödeme emrine süresinde itiraz edilmesi ve borca batıklığın ileri sürülmesi bu açıdan önem taşır. Ancak savunma olarak ileri sürülse bile borca batıklık ispat edilmelidir. Birden fazla alacaklı varsa her biri için ayrı savunma gerekebilir. Bu nedenle çok sayıda alacaklı bulunduğunda tespit davası yoluyla durumun tek seferde netleştirilmesi tercih edilebilir.

21. Cenaze giderlerini ödemek mirası kabul sayılır mı?

Cenaze giderlerinin ödenmesi, olağan ve zorunlu bir işlem olduğundan kural olarak mirası benimseme anlamına gelmeyeceği savunulabilir. Buna rağmen mirasbırakanın hesabından ya da terekeden bu masrafın karşılanması durumunda ret hakkını etkileyip etkilemeyeceği somut olaya göre değişebilir. Masrafları mirasçının kendi cebinden ödemesi daha güvenli bir yoldur. Ödenen tutarların belgelenmesi ve terekeden alacak olarak ileri sürülmesi de düşünülebilir.

22. Terekeden bir eşya almak ret hakkını düşürür mü?

Tereke mallarını zimmete geçirmek veya gizlemek ret hakkını düşürebilir (TMK 610). Hatıra niteliğindeki, bedeli çok düşük eşyaları almak her zaman benimseme sayılmayabilir; ancak bu konuda kesin bir ilke yoktur ve olayın kendine özgü olguları önemlidir. Yargıtay HGK bir kararda borca batık terekeden elde edilen cüzî kazançların benimseme sayılmadığı sonucuna varmıştır. Yine de mirasçının malı gizlemesi veya önemli değerdeki eşyayı kendine mal etmesi riskli sayılır. Eşya alacaksanız önce mahkemeye bildirim yapmak veya yazılı anlaşma yapmak daha güvenlidir.

23. Resmî defter tutma nedir ve ne zaman istenir?

Resmî defter tutma, ret hakkı bulunan bir mirasçının sulh mahkemesinden terekenin aktif ve pasifinin resmî olarak deftere geçirilmesini istemesidir (TMK 619–620). Talep bir ay içinde yapılır ve bir mirasçının talebi diğerlerine de yarar sağlar. Deftere geçirme sırasında mirasbırakanın mali durumunu bilenlerden bilgi alınır ve bilinen borçlar bildirilir. Terekenin borç durumu belirsizse ret kararından önce bilgi toplamak için kullanılan bir yoldur. Defter tutma sürecinin ret süresini etkileyip etkilemediği somut olayda kontrol edilmelidir.

24. Ret süresi uzatılabilir mi?

Evet; önemli sebepler varsa sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir (TMK 615). Önemli sebep olarak hastalık, yurt dışında bulunma veya terekenin durumunun belirsiz olması örnek sayılabilir; ancak bu örnekler kesin değildir, hâkimin takdirine bağlıdır. Talebin süre dolmadan yapılması uygun olur, aksi hâlde yeni süre tanınması daha güç olabilir. Talep dilekçesinde sebepler belgelerle desteklenmelidir. Uzatma kararından sonra yeni süre içinde ret beyanı vermek gerekir.

25. Reddin iptali davası nedir ve kimler açar?

Mal varlığı borca yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptalini isteyebilir (TMK 617). Yeterli güvence verilirse iptal talebi sonuçsuz kalır. Davacı alacaklılar veya iflas idaresidir, davalı reddeden mirasçıdır. Bir bölge adliye mahkemesi dosyasında altı aylık sürenin reddin özel kütüğe kaydedildiği tarihten başlayacağı gözetilmiştir (7. HD, 2025/4729 E., 2026/2545 K., 07.05.2026 dosyasının ilgili süreç bilgisi). İptal hâlinde tereke resmen tasfiye edilir.

26. Mirası reddedersem tapudaki taşınmaza ne olur?

Reddeden mirasçı mirası hiç kazanmamış sayıldığından terekedeki taşınmazda pay sahibi olmaz. Pay, TMK 611 ve devamı hükümlerine göre diğer mirasçılara geçer veya tereke tasfiye edilir. Tapuda mirasçılık işlemi yapılırken ret kaydı veya kararı ibraz edilmesi gerekebilir. Tereke borca batıksa taşınmaz alacaklıların tatmini için kullanılabilir. Taşınmazın satılması veya devri ret hakkı düşmeden önce yapılmamalıdır.

27. SGK ölüm aylığı veya başka haklar ret nedeniyle etkilenir mi?

Sosyal güvenlik mevzuatından doğan ölüm aylığı gibi haklar genel olarak miras hukuku dışında ayrı bir temele dayanır; bu nedenle mirasın reddinin bunları kendiliğinden ortadan kaldırmayacağı düşünülebilir. Hayat sigortası gibi lehtar belirlenmiş sigorta tazminatları da ayrı bir hukuki ilişkiye dayanır. Mirasbırakanın kredi borcunun hayat sigortasıyla kapsanıp kapsanmadığı sigorta poliçesinden öğrenilmelidir. Bu hakların tamamı için ayrı ayrı başvuru yapılması gerekebilir.

28. Ret beyanından sonra vazgeçilebilir mi?

Ret beyanı kayıtsız şartsız yapılan bir beyandır ve ret mahkemeye ulaştığı anda sonuç doğurabilir; bu nedenle beyandan dönmek kural olarak kolay değildir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli bir dosyasında, ret beyanından dönme isteği karşısında diğer mirasçıların muvafakatinin bulunup bulunmadığının sorulması gerektiği bir bozma ilkesi görülmüştür (7. HD, 2026/2450 E., 2026/2385 K., 30.04.2026; sayfa özetinden görüldüğü için teyit edilmelidir). Bu nedenle dönme isteği süre ve diğer mirasçıların durumu açısından ayrıca incelenmelidir. Emin olunmadan ret beyanı verilmemelidir.

29. Vasiyetle atanan mirasçı veya vasiyet alacaklısı reddedebilir mi?

Atanmış mirasçı de mirası reddedebilir (TMK 605) ve üç aylık süre bu durumda ölüme bağlı tasarrufun resmen bildirildiği tarihten başlar (TMK 606). Atanmış mirasçının reddi hâlinde pay, mirasbırakanın aksi yönde iradesi yoksa en yakın yasal mirasçılara geçer (TMK 611). Vasiyet alacaklısı ise kendisine bırakılan vasiyeti ayrıca reddedebilir (TMK 616); bu durumda ret, vasiyet borçlusuna yarar sağlar. Vasiyetnamenin açılması ve tebliği süre başlangıcı açısından önem taşır. Tebliğ tarihinin doğru tespiti için tebligat belgeleri saklanmalıdır.

30. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermek mirası kabul sayar mı?

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermenin tek başına kabul sayılmayacağı ve Beyannamenin neden verildiği ve aynı sırada mirasa ait malın kullanılıp kullanılmadığı önem taşır. Vergi yükümlülüğü ve süreleri ayrıca vergi mevzuatına göre belirlenir. Ret yapılmışsa vergi sorumluluğu da buna göre değerlendirilmelidir. Vergi dairesine başvurmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.

31. Ret kararına karşı hangi kanun yoluna başvurulur?

Gerçek ret, hükmen ret ve reddin iptali kararları için kanun yolunun türü ve süresi olağan istinaf kanun yoludur. Kanun yolu süreleri kısa olabildiğinden karar tebliğ edildiğinde tebliğ tarihini yazılı olarak not almak ve hemen bir avukata başvurmak gerekir. Ret kaydını etkileyen sulh hukuk işlemlerine karşı itirazlar için hangi yolun açık olduğu ayrıca incelenmelidir.

32. Hükmen ret davasında görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Hükmen retin tespiti davası için asliye hukuk mahkemesi görevli olarak gösterilmektedir ve dava değeri bakımından sınırlama yapılmadığı ifade edilmektedir. Yetkili mahkeme olarak alacaklının veya davalı alacaklının yerleşim yeri mahkemesi gösterilmekte; yetki kuralının kesin olmadığı belirtilmektedir. Sulh hukuk mahkemesine verilen ret dilekçesindeki borca batıklık iddiası tek başına dava niteliğini değiştirmez. Birden fazla alacaklı varsa yetki konusu dikkatle belirlenmelidir. Mahkeme seçimi için güncel uygulamanın kontrol edilmesi uygun olur.

33. Mirası reddetmenin ve hükmen ret davasının maliyeti ne kadardır?

Gerçek ret beyanında başvuru harç ve masrafları düşüktür; hükmen ret davasında ise harç, gider avansı, bilirkişi ücreti ve vekâlet ücreti gibi kalemler ortaya çıkar. Mahkemeler arasında maktu veya nispi harç uygulamasının farklı olabileceği belirtilmektedir. Harç tutarları her yıl güncellendiğinden bu rehberde tutar verilmemiştir. Gider avansı yüksek olabilir; çok sayıda kuruma yazı yazılması ve bilirkişi incelemesi gerekmektedir. Yargılama giderlerinin kime yükleneceği mahkemece belirlenir.

34. Mirası kabul edersem borçlardan nasıl sorumlu olurum?

Mirası kabul eden mirasçı mirasbırakanın borçlarından mirasçıların birlikte ve müteselsil sorumluluğu esasıyla sorumlu olur (TMK 681). Bu sorumluluk paylaşımdan sonra da devam eder; kural olarak paylaşımdan sonra beş yıl, daha sonra muaccel olacak borçlar için vadenin gelmesinden sonra beş yıl sürer. Fazla ödeyen mirasçı, diğer mirasçılara rücu edebilir (TMK 682). Bu nedenle borçların bilinmediği durumlarda resmî defter tutma veya ret seçenekleri değerlendirilmelidir. Madde hukuki sonuçlarının ayrıntısı için resmî metin kontrol edilmelidir.

35. Mirasın reddi için avukat tutmak zorunlu mu?

Gerçek ret beyanı ve dava açma için avukat tutmak kanunen zorunlu değildir; ancak üç aylık hak düşürücü süre, terekenin borç durumunun araştırılması, benimseme riski ve alacaklıların davaları gibi konular uzmanlık gerektirir. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ, ret süresi, hükmen ret davası, reddin iptali ve tapu işlemleri gibi konularda hukuki destek verebilir. İlk görüşmede mirasbırakanın ölüm belgesi, mirasçılık belgesi, varsa borca dair belgeler ve ölümü öğrenme tarihi ile ilgili bilgiler hazır bulundurulmalıdır. Her olayın kendine özgü olguları olduğundan süre kaybı yaşanmaması için erken başvurulması önerilir. Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Sonuç

Mirasın reddi, borçlu bir terekeden korunmanın en önemli hukuki yollarından biridir; ancak üç aylık hak düşürücü süre, kayıtsız şartsız beyan şartı ve terekeyi sahiplenmeme gereği nedeniyle hatalara müsait bir alandır. Gerçek ret sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla, hükmen ret ise ölüm tarihinde terekenin borca batık olmasıyla gündeme gelir. Alacaklılar bakımından reddin iptali (TMK 617) ve ret hâlinde beş yıllık sorumluluk (TMK 618) gibi kurumlar da vardır. Bu rehberdeki süre, mahkeme ve Yargıtay bilgileri genel bilgilendirme niteliğindedir; somut olayda ayrıca kontrol edilmelidir. Süre kaybetmeden Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ ile iletişime geçilmesi, dosyanızın doğru yolla ele alınmasına yardımcı olabilir.