İş Kazası Tazminatı (5510 md. 13, TBK md. 417 ve 49–56): Şartlar, Görevli Mahkeme, Süreler ve Yargıtay Uygulaması – 2026 Rehberi

İş kazası tazminatı davası, iş kazası nedeniyle bedensel zarar gören işçinin (ölüm hâlinde yakınlarının) maddi ve manevi zararını işverenden istediği davadır. Dayanak 5510 sayılı Kanun md. 13 (iş kazası tanımı), 6098 sayılı TBK md. 417 (işverenin işçiyi koruma ve gözetme borcu) ile TBK md. 49–56 (tazminat hükümleri) ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Davada iş kazası olgusu, işverenin kusuru, zarar ve bunlar arasındaki illiyet bağı aranır; kusur oranı genellikle iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bilirkişi raporuyla belirlenir. Görevli mahkeme iş mahkemesidir (7036 sayılı Kanun md. 5). Kanun metnine göre iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartı değildir (7036 md. 3); ancak aynı dilekçede işçilik alacakları da isteniyorsa o kalemler için arabuluculuk gerekebilir.
Süre bakımından işveren, kazayı SGK'ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Dava zamanaşımı konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun sözleşmeye aykırılık esasına dayanarak on yıllık süreyi uyguladığı, sürenin ise SGK'nın iş göremezlik oranını kesinleştirdiği tarihte (zararın öğrenilmesi) başlayabileceği yayımlanan karar özetlerinden anlaşılmaktadır; olayın niteliğine göre daha kısa veya daha uzun sürelerin tartışılabileceği unutulmamalıdır. İspat için kaza tutanağı, SGK iş kazası bildirgesi, sağlık ve iş göremezlik oranı raporları, bordro ve banka kayıtları, risk değerlendirmesi ve İSG eğitim belgeleri, tanık ve bilirkişi incelemesi önem taşır. Dava; SGK'ya karşı açılan iş kazası tespit davasından, SGK'nın işverene açtığı rücu davasından ve ceza davasından farklıdır. Süreleri kaçırmamak için kazadan sonra en kısa sürede bir avukata başvurulması güvenli yoldur.
1. Kanun Yapısı ve Tarihçe
İş kazası tazminatı tek bir kanunda düzenlenmemiştir; sosyal sigorta, borçlar hukuku, iş sağlığı ve güvenliği ile yargılama usulü hükümleri birlikte uygulanır.
Kanun | İlgili hükümler | Konusu |
|---|---|---|
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu | md. 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 23 | İş kazası tanımı, meslek hastalığı, sağlanan haklar, geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri, işverene rücu |
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu | md. 49–56, 72, 74, 417 | Haksız fiil, tazminatın belirlenmesi ve indirimi, bedensel zarar, ölüm, manevi tazminat, zamanaşımı, işçinin korunması |
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu | md. 4, 8, 10, 14, 17, 19 | İşverenin genel yükümlülüğü, risk değerlendirmesi, kayıt ve bildirim, eğitim, çalışanların yükümlülükleri |
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu | md. 3, 5, 6, 7 | Arabuluculuk, görev, yetki, yargılama usulü |
6100 sayılı HMK | md. 106, 107, 190, 266, 345, 361, 362 | Tespit ve belirsiz alacak davası, ispat yükü, bilirkişi, istinaf ve temyiz |
İş kazası tanımı 5510 md. 13'te yapılır. Buna göre sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ve işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay iş kazasıdır. Bentlerin güncel numaralandırması için mevzuat.gov.tr'deki metne bakılmalıdır.
İşverenin sorumluluğu iki yönlü ele alınır. İşçiye karşı sorumluluğun temelini TBK md. 417 oluşturur: işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak zorundadır ve bu yükümlülüğe aykırılık hâlinde sözleşmeye aykırılık hükümleri uygulanır. SGK'ya karşı sorumluluk ise 5510 md. 21'de düzenlenmiştir: iş kazası işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu doğmuşsa Kurum, ödediği giderleri ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerini işverenden isteyebilir. Eski 4857 sayılı İş Kanunu md. 77 hükmü, 6331 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır; bugün işverenin yükümlülüğü esas olarak 6331 üzerinden aranır.
Tarihçe bakımından 506 sayılı Kanun'un yerini 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yerini ise 2012'de yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK almıştır. İş mahkemelerine ilişkin usul, 7036 sayılı Kanun ile düzenlenmiş; zorunlu arabuluculuk uygulaması 2018'de başlamış ve sonraki yıllarda (7445 ve 7531 sayılı Kanunlarla) değiştirilmiştir.
2. Dava Şartları ve Unsurlar
İş kazası tazminatının kabulü için birbirini tamamlayan beş unsurun bir arada bulunması gerekir. Bunlardan biri ispatlanamazsa dava kısmen veya tamamen reddedilebilir.

Unsur | Ne anlama gelir? | Genellikle nasıl ispatlanır? |
|---|---|---|
İş ilişkisi | Zarar görenle davalandığı kişi (işveren, asıl işveren veya alt işveren) arasında hizmet ilişkisi bulunması | Bordro, SGK işe giriş bildirgesi, hizmet dökümü, tanık, işyeri kayıtları |
İş kazası olgusu | Olayın 5510 md. 13 kapsamına girmesi | Kaza tutanağı, SGK bildirgesi, tanık, kamera kayıtları, sağlık raporları |
İşverenin kusuru | İşverenin 6331 ve TBK md. 417 kapsamındaki önlemleri almaması veya eksik alması | İSG uzmanı bilirkişi raporu, risk değerlendirmesi, eğitim ve denetim kayıtları |
Zarar | Tedavi, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma ve manevi zarar | Sağlık kurulu ve Adli Tıp raporları, aktüerya bilirkişi hesabı |
İlliyet bağı | Zararın kazadan ve işverenin kusurlu davranışından kaynaklanması | Bilirkişi incelemesi, tıbbi belgeler |
İşverenin sorumluluğu kural olarak kusura dayanır. Hukuk Genel Kurulu'nun 20.03.2013 tarihli ve E. 2012/21-1121, K. 2013/386 sayılı kararına ilişkin yayımlanan özete göre, olayın iş kazası sayılması tek başına yeterli değildir; işverenin kusurunun bilirkişi raporuyla ortaya konulması gerekir. Bu yüzden kusur oranı raporu iş kazası davasının merkezindeki delildir ve çelişkili raporlar hâlinde yeni heyet raporu alınması sık karşılaşılan bir bozma nedenidir.
İşçinin kendi kusuru tazminattan indirim sebebi olabilir (TBK md. 52). İşçinin ağır kusuru bazen illiyet bağını tamamen kesebilir; Hukuk Genel Kurulu'nun 15.12.2022 tarihli ve E. 2021/297, K. 2022/1760 sayılı kararında işçinin yüzde yüz kusurlu olduğu kabul edilerek direnme kararının onandığı, kararın oy çokluğuyla verildiği ve karşı oy bulunduğu aktarılmıştır. Bu sonuç somut olayın koşullarına bağlıdır ve her işçi kusuru işvereni sorumluluktan kurtarmaz.
Sigortasız (kayıt dışı) çalışan da dava açabilir. Bu durumda hizmet ilişkisi tanık, işyeri kayıtları ve diğer delillerle ispatlanır; SGK açısından sigortalılık tespiti ayrıca gerekebilir. 5510 md. 23, sigortalılığın süresinde bildirilmemesi hâlinde Kurumun yine yardım yaparak işverene rücu edebilmesini düzenler. İşçinin kendi talebini de sigortalı olup olmadığına bakılmaksızın işverene yöneltebileceği unutulmamalıdır.
Asıl işveren–alt işveren ilişkisinde (4857 sayılı İş Kanunu md. 2) asıl işveren, alt işverenin işçisi için alt işverenle birlikte sorumlu olabilir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 07.05.2019 tarihli ve E. 2018/3572, K. 2019/3500 sayılı kararı, yayımlanan özete göre asıl işverenin alt işveren işçisinin iş kazası zararından müteselsilen sorumlu olduğunu ve işçinin ikisine birlikte ya da yalnızca birine dava açabileceğini belirtmektedir.
3. Tazminat Kalemleri ve Örnek Hesap
Maddi tazminat kalemleri TBK md. 53 (ölüm) ve md. 54 (bedensel zarar) çerçevesinde, manevi tazminat ise TBK md. 56'ya göre belirlenir. Hesap TBK md. 51–52 ve 55 esaslarına tabidir.
Kalem | Kapsam | Not |
|---|---|---|
Tedavi giderleri | Sağlık giderleri, ilaç, protez, bakıcı gideri | SGK'nın karşıladığı kısım işverenden ayrıca istenmez |
Geçici iş göremezlik | Kaza sonrası çalışamadığı dönemin kazanç kaybı | SGK geçici iş göremezlik ödeneği (5510 md. 18) mahsup edilir |
Sürekli iş göremezlik | Çalışma gücünün kaybı (maluliyet), ekonomik gelecek | Meslekte kazanma gücü kaybı en az yüzde 10 ise SGK gelir bağlar (5510 md. 19) |
Ölüm hâli | Cenaze gideri, destekten yoksun kalma | SGK ölüm geliri (5510 md. 20) hesapta dikkate alınır |
Manevi tazminat | İşçinin veya ağır bedensel zarar ve ölüm hâlinde yakınlarının acı ve elemi | Sabit bir tutar yoktur; hâkim takdir eder |
Hesap yöntemi. Yayımlanan karar özetlerine göre Hukuk Genel Kurulu, 02.12.2021 tarihli ve E. 2017/(21)10-1179, K. 2021/1563 sayılı kararda bakiye ömür hesabında TRH-2010 yaşam tablosunun esas alınmasını yerinde bulmuştur. Uygulamada bilinen dönem kazancının iskontosuz, bilinmeyen dönemin ise yalnızca yıllık artış ve iskonto uygulanarak (progresif rant) hesaplandığı, aktif dönemin genellikle 60 yaşına kadar kabul edildiği ve pasif dönemde net asgari ücretin esas alındığı aktarılmaktadır. Bu ayrıntılar bilirkişi raporlarına ve dairenin yaklaşımına göre değişebilir; bu nedenle aşağıdaki sayılar yalnızca sıralamayı göstermek için uydurulmuş bir örnektir.
Hesap sırası. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 08.03.2022 tarihli ve E. 2021/8927, K. 2022/3150 sayılı kararına ilişkin yayımlanan özete göre sıra şudur: önce iş göremezlik oranı uygulanır, sonra işveren kusuru nedeniyle indirim yapılır, en son SGK gelirinin rücuya kabil kısmı tenzil edilir.
Adım | İşlem | Varsayımsal tutar |
|---|---|---|
1 | İş göremezlik oranı uygulanmış toplam zarar (aktüerya hesabı) | 600.000 TL |
2 | İşveren kusuru yüzde 70 ise kusur indirimi sonrası | 420.000 TL |
3 | SGK'nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri 200.000 TL ise rücuya kabil kısım (200.000 TL × yüzde 70) | 140.000 TL |
4 | Hesaplanan maddi tazminat (420.000 − 140.000) | 280.000 TL |
Bu tablodaki tüm tutarlar varsayımsaldır ve gerçek bir dosyanın sonucunu göstermez. Bu tutar pasif dönem hesabı gibi kalemlerde etkili olabilir ve değişebilir.
Manevi tazminat. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 01.10.2020 tarihli ve E. 2020/6902, K. 2020/5289 sayılı kararının özetine göre manevi tazminat ceza değildir; hâkim tatmin duygusunun yanında caydırıcılık uyandıran bir oranda tazminat takdir eder ve kararın gerekçesinde ülkenin ekonomik koşulları, tarafların durumu, kusur ve olayın ağırlığı gibi ölçütler açıklanır. Bu kararda işçi kusuru %40 olarak kabul edilmiştir; ancak her dosyada aynı sonuca varılmaz.
4. Benzer Dava ve Kurumlarla Ayırım
İş kazası sonrası birden fazla hukuki yol aynı anda gündeme gelebilir. Her birinin tarafı, amacı ve mahkemesi farklıdır.

Dava / kurum | Davacı → Davalı | Amacı | Mahkeme |
|---|---|---|---|
İş kazası tazminatı (maddi ve manevi) | İşçi veya yakınları → işveren (gerekirse asıl işveren) | Zararın işverenin kusuru oranında giderilmesi | İş mahkemesi |
İş kazasının tespiti | İşçi → SGK (ve işveren) | Olayın 5510 md. 13 kapsamında iş kazası sayılması | İş mahkemesi |
SGK rücu davası | SGK → işveren | Kurumun ödediği giderlerin ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tahsili (5510 md. 21) | İş mahkemesi |
Hizmet (sigortalılık) tespiti | İşçi → SGK ve işveren | Kayıt dışı çalışmanın tespiti | İş mahkemesi |
Meslek hastalığı | İşçi → SGK ve/veya işveren | Meslek hastalığının kabulü (5510 md. 14), tazminat | İş mahkemesi (hastalık süreci Kurum Sağlık Kurulu'nda başlar) |
Ceza davası (örn. taksirle yaralama veya öldürme) | Cumhuriyet Savcılığı → sorumlu kişi | Cezai sorumluluk | Asliye ceza mahkemesi |
Kıdem tazminatı | İşçi → işveren | İş sözleşmesinin sona ermesine bağlı alacak | İş mahkemesi |
Ceza davası ile hukuk davası bağımsızdır. TBK md. 74 uyarınca hâkim, kusur ve ayırt etme gücü konularında ceza hükümleriyle ve ceza mahkemesinin kararıyla bağlı değildir. Bu nedenle beraat kural olarak hukuk davasını otomatik olarak sonlandırmaz. SGK'dan bağlanan gelir ise tazminatı ortadan kaldırmaz; yalnızca rücuya kabil kısmı tazminattan düşülür. İşverenin sözleşmeyi sona erdirmesi veya işçinin haksız fesih iddiası ise ayrı bir iş hukuku uyuşmazlığıdır.
5. Süreler
Süre hesabı bu davanın en riskli noktasıdır; çünkü hukuki nitelendirmeye göre farklı zamanaşımı süreleri değişmektedir. Süreleri kaçırmamak için en kısa sürenin esas alınması güvenli yoldur.

Süre | Ne kadar? | Açıklama |
|---|---|---|
İş kazasının SGK'ya bildirimi | Kazadan sonraki 3 iş günü | İşveren yükümlülüğü (5510 md. 13, 6331 md. 14) |
Tazminat davası zamanaşımı | Yargıtay HGK uygulamasında 10 yıl | Sözleşmeye aykırılık esası (TBK md. 417/3); başlangıcı zararın öğrenilmesi |
Haksız fiile dayanırsa | 2 yıl (öğrenme) ve 10 yıl (fiil); cezalandırılan fiilde ceza zamanaşımı uygulanabilir | TBK md. 72 |
Arabuluculuk | Kanun metnine göre bu dava türünde dava şartı değil | 7036 md. 3; işçilik alacakları ayrı |
İstinaf başvurusu | Tebliğden itibaren 2 hafta | HMK md. 345 |
Temyiz başvurusu | Tebliğden itibaren 2 hafta | HMK md. 361 |
Zamanaşımının başlangıcı. Hukuk Genel Kurulu'nun 14.02.2024 tarihli ve E. 2018/906, K. 2024/104 sayılı kararı ile 06.03.2024 tarihli ve E. 2021/(21)10-222, K. 2024/153 sayılı kararına ilişkin yayımlanan özetlere göre iş kazası tazminatı sözleşmeye aykırılığa dayanan on yıllık süreye tabidir ve iş göremezlik oranı sonradan değişmediyse zarar, SGK'nın oranı kesin olarak belirlediği tarihte öğrenilmiş sayılır. Bu kararlar çoğunluk görüşüyle verilmiş olup karşı oyda TBK md. 72'deki iki yıllık sürenin uygulanması savunulmuştur. Zararın gelişmeye devam ettiği durumlarda gelişme sona erene kadar sürenin işlemeyeceği de belirtilmelidir.
Ceza zamanaşımı. 10. Hukuk Dairesi'nin 03.07.2025 tarihli ve E. 2025/242, K. 2025/11284 sayılı kararına göre ölümlü iş kazasında manevi tazminat için ceza zamanaşımı uzatılmış sürenin tüzel kişi işveren açısından uygulanması bozma nedeni sayılmış ve on yıllık süre esas alınmıştır.
Parasal sınırlar. 2026 yılı için HMK md. 341 uyarınca istinaf sınırının 50.000 TL, md. 362 uyarınca temyiz sınırının 682.000 TL 'dir. Ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin md. 362/1-(a) bendinin istinaf başvurusunun kabulü hâlinde uygulanan kısmını iptal ettiği ve 7589 sayılı Kanun'la md. 362'ye yeni bir fıkra eklendiği aktarılmıştır. Bu sınırlar dava açıldığı tarihe göre belirlenir ve değişir; kanun yolu hakkı için güncel metne ve mahkemenin tebligatına bakılmalıdır.
6. Görevli ve Yetkili Mahkeme, Arabuluculuk, Dilekçe ve Deliller
Görev. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile SGK'nın açtığı rücu davaları iş mahkemesinde görülür (7036 sayılı Kanun md. 5). İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yargılamada basit yargılama usulü uygulanır (md. 7).
Yetki. Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK md. 6). 7036 md. 6'ya göre iş kazasından doğan tazminat davalarında ayrıca kazanın veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili sayılabilir; ayrıntılar için mevzuat metnine bakılmalıdır. Bu hükme aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir. Eskişehir'de çalışan veya kazanın Eskişehir'de yaşandığı durumlarda Eskişehir İş Mahkemeleri yetkili olabilir.
Arabuluculuk. 7036 md. 3/1 uyarınca iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacak ve tazminat davalarında arabulucuya başvuru dava şartıdır. Md. 3'ün üçüncü fıkrasının iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında bu şartın uygulanmaz. Aynı davada kıdem, fazla mesai gibi işçilik alacakları da isteniyorsa o kalemler için arabuluculuk son tutanağı dilekçeye eklenmelidir. İhtiyari arabuluculuk her zaman mümkündür; ancak 10. Hukuk Dairesi'nin 12.09.2024 tarihli ve E. 2023/2864, K. 2024/8516 sayılı kararına ilişkin özete göre arabuluculuk tutanağındaki “dava açılamaz” hükmü kendiliğinden dava şartı oluşturmaz; yine de anlaşma ibra niteliğinde sonuç doğurabileceğinden imzadan önce hukuki destek alınmalıdır.
Dava dilekçesi. Dilekçede taraflar, kaza tarihi ve yeri, kazanın oluş şekli, işverenin kusurlu davranışları, zarar kalemleri ve talep sonucu yer alır. Zararın miktarı başlangıçta tam belirlenemiyorsa HMK md. 107'ye göre belirsiz alacak davası açılabilir; bu yol iş göremezlik oranının ve hesabın sonradan netleşmesini sağlar. Bunun yanında HMK md. 106'ya göre tespit davası da gerekebilir.
Deliller. Kaza tutanağı, SGK iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi, hizmet dökümü, bordro ve banka kayıtları (kazanç için), sağlık kurulu ve Adli Tıp raporları, risk değerlendirmesi, İSG eğitim ve tebligat belgeleri, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi kayıtları, kamera görüntüleri, tanık beyanları ve ceza dosyası bu davada sık kullanılan delillerdir. Kusur oranı ve zarar hesabı bilirkişi incelemesiyle yapılır (HMK md. 266).
İspat yükü. Genel kurala göre (HMK md. 190) iddiasını ispatlama yükü iddia edendedir. İşçi kazayı, zararı ve bağlantıyı gösterir; işverenin kusurunun bulunmadığını veya gerekli önlemleri aldığını ortaya koyacak belgeler ise uygulamada işverenin elindedir ve davanın sonucunu belirler.
7. Harç, Yargılama Gideri ve Vekâlet Ücreti
Harç ve masraf tutarları her yıl değişir. 2026 tutarları ise şöyledir:
Kalem | Güncel bilgi (2026) | Not |
|---|---|---|
Nispi karar ve ilam harç oranı | Binde 68,31 | Kanunla belirlenen oran; yıllık yeniden değerleme ile artırılmaz |
Başvurma harç (asliye düzeyi) | 732,00 TL | İş mahkemesi için ayrı satır bulunamadı; mahkeme veznesinden teyit edilmelidir |
Peşin harç | Kural olarak karar ve ilam harcının dörtte biri | Ölüm ve cismani zarar davalarında 492 sayılı Kanun md. 28'de daha düşük oran öngörülmektedir. |
Bilirkişi ve tebligat giderleri | Mahkemenin belirlediği avans | Davacı tarafından yatırılır; haksız çıkan tarafa yükletilir |
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 2026–2027 dönemine ilişkin yeni metni 03.11.2026 tarihli Resmî Gazete'de (33419 sayılı) yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiş olduğu aktarılmaktadır. Hesaba göre kabul edilen veya reddedilen miktar üzerinden nispi ücret dilimli oranlarla belirlenir; ilk dilim (800.000 TL'ye kadar) için oran yüzde 16'dır ve ücret, görevli mahkemenin maktu ücretinin altına inemez. Hangi tarifenin uygulanacağı genellikle hukuki yardımın tamamlandığı veya hükmün verildiği tarihe göre belirlenir.
Davanın tamamen veya kısmen reddi hâlinde davalı lehine vekâlet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilebilir; bu nedenle baştan fazla bir miktar talep etmek tek başına avantaj sağlamaz.
8. Karar, İstinaf/Temyiz, Kesinleşme ve İcra
Yargılama sonunda mahkeme kusur oranını, zarar kalemlerini, SGK gelirinin rücuya kabil kısmını ve faizi hesaplayarak karar verir. Kararda manevi tazminat tutarı ayrıca belirtilir.
İstinaf. Karar taraflara tebliğ edilir ve tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (HMK md. 345). Bu süreler kesindir; geçirilirse kanun yolu hakkı kaybedilebilir.
Temyiz. Bölge adliye mahkemesinin kararı tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde temyiz edilebilir (HMK md. 361). 2026 yılı için istinaf sınırı 50.000 TL, temyiz sınırı 682.000 TL olarak belirlenmiştir ve Anayasa Mahkemesi'nin 2026 tarihli iptal kararı ve 7589 sayılı Kanun'la md. 362'de değişiklikler yapıldığı aktarılmıştır.
Daire. Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 29.06.2026 tarihli ve 2026/1 sayılı İş Bölümü kararına ilişkin yayımlanan özetlere göre iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile SGK rücu davaları Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin görevine girmiştir.
Kesinleşme ve icra. Karar kesinleştiğinde veya İcra ve İflas Kanunu'na göre ilam niteliği kazandığında ilamli icra takibi başlatılabilir. Faiz, kaza ve temerrüt tarihine göre hukuki nitelendirmeye bağlı olarak başlayabilir.
9. İlk Adımlar

İşçi ve yakınları için
Tedavi sürecini ve tüm sağlık raporlarını, epikrizleri ve reçeteleri saklayın; SGK'dan bağlanan geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik gelirine ilişkin yazıları arşivleyin.
Kazanın SGK'ya bildirilip bildirilmediğini e-Devlet üzerinden veya SGK'dan sorun; bildirilmemişse İş Kazası Bildirgesi'nin verilmesini ve tespit sürecini başlatın.
Kaza tutanağını, tanık isimlerini, işyerindeki kamera kayıtlarının varlığını ve bordro ile banka dekontlarını toplayın. Delillerin kaybolma riski varsa HMK'daki delil tespiti yolu avukatla birlikte değerlendirilebilir.
Ceza soruşturması açılmışsa dosya numarasını not alın; ceza dosyasındaki bilirkişi raporu hukuk davasında delil olabilir.
Kusur raporuna ve SGK'nın iş göremezlik oranı kararlarına itiraz sürelerini kaçırmamak için tebliğ tarihlerini kaydedin.
Arabuluculuk veya sulh tutanağı imzalamadan önce yazılı belgenin ibra niteliği taşıyıp taşımadığını bir avukata gösterin. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ gibi iş hukuku ve tazminat dosyalarını yürüten bir avukata erken başvurmak, delil ve süre kaybını azaltabilir.
İşveren için
Kazayı en geç üç iş günü içinde SGK'ya bildirin; bildirimde bulunmamak idari para cezasına yol açabilir.
Kaza tutanağı, risk değerlendirmesi, İSG eğitim kayıtları, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme belgeleri ile kişisel koruyucu donanım teslim tutanaklarını düzenli saklayın.
Alt işveren kullanılıyorsa sözleşmeleri, İSG koordinasyon belgelerini ve denetim kayıtlarını hazır bulundurun; asıl işveren olarak müteselsil sorumluluğun olduğunu unutmayın.
Sigorta ve ihtiyari sorumluluk poliçelerini kontrol edip sigorta şirketine zamanında bildirimde bulunun.
Kusur raporuna ve hesap raporuna süresinde itiraz edin; çünkü Yargıtay uygulamasında itiraz edilmeyen raporlar usulî kazanılmış hak doğurabilir.
10. Yargıtay'ın Yerleşik Yaklaşımı
Aşağıdaki kararlar, yayımlandığı sayfalar üzerinden ve künyeleriyle birlikte okunmuş; ancak karar metinleri Yargıtay karar arama sisteminden ayrıca karşılaştırılmamıştır. Bu yüzden kararlar yalnızca yayımlanan özetlere göre aktarılmakta olup kullanılmadan önce aslı kontrol edilmelidir.
Konu | Karar | Aktarılan yaklaşım |
|---|---|---|
Kusurun ispatı | Hukuk Genel Kurulu, E. 2012/21-1121, K. 2013/386, 20.03.2013 | Olayın iş kazası sayılması yetmez; işverenin kusuru bilirkişi raporuyla ortaya konulmalıdır |
İşçinin ağır kusuru | Hukuk Genel Kurulu, E. 2021/297, K. 2022/1760, 15.12.2022 | İşveren gözetme borcu ile bilimsel ve teknolojik önlemleri almak zorundadır; somut olayda işçi kusuru illiyeti kestiği kabul edilmiştir (oy çokluğu) |
Asıl işveren–alt işveren | Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2018/3572, K. 2019/3500, 07.05.2019 | Asıl işveren alt işveren işçisinin zararından müteselsilen sorumludur |
Bakiye ömür tablosu | Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/(21)10-1179, K. 2021/1563, 02.12.2021 | TRH-2010 yaşam tablosunun esas alınması yerindedir |
Hesap sırası | Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2021/8927, K. 2022/3150, 08.03.2022 | Önce iş göremezlik oranı, sonra kusur indirimi, en son SGK gelirinin rücuya kabil kısmının tenzili |
Manevi tazminat | Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2020/6902, K. 2020/5289, 01.10.2020 | Ceza değildir; tatmin ve caydırıcılık, ekonomik koşullar, kusur ve olayın ağırlığı göz önüne alınır |
Zamanaşımı | Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/906, K. 2024/104, 14.02.2024; E. 2021/(21)10-222, K. 2024/153, 06.03.2024 | On yıllık süre; başlangıç zararın kesin olarak öğrenildiği tarih (oy çokluğu) |
SGK rücusu | Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/304, K. 2025/92, 26.02.2025 | Rücu, ödenen tutarlar ve gelirin ilk peşin sermaye değeriyle sınırlıdır; kusur belirlenirken kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır |
Servis ile gidiş–geliş | Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/21-389, K. 2020/120, 11.02.2020 | İşverence sağlanan taşıtla gidiş geliş 5510 md. 13 kapsamındadır; somut olayda işçinin kendi iradesiyle servis noktasından ayrılması illiyeti kesmiştir |
Destekten yoksun kalma | Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2016/5, K. 2018/6, 22.06.2018 | Anne babaya destek karinesi; destekliğin ispatı için SGK geliri aranmaz |
Genel olarak Yargıtay'ın iş kazası davalarında işverene ağır bir özen yükümlülüğü yüklemekle birlikte kusur, illiyet ve hesap konularında bilirkişi raporlarının ayrıntılı incelenmesini istediği, çelişkili raporların bozma nedeni sayıldığı görülmektedir.
11. Konuya Özgü Ek Bölümler
SGK rücu davası
SGK, iş kazası nedeniyle yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerini 5510 md. 21'e dayanarak işverenden isteyebilir. Bu dava işçinin tazminat davasından bağımsızdır; ancak işverenin kusur oranı her iki davada tutarlı belirlenmelidir. HGK'nin 26.02.2025 tarihli ve E. 2023/304, K. 2025/92 sayılı kararına ilişkin özette ceza dosyasındaki kusur ile hukuk dosyasındaki kusur arasında çelişki varsa bu çelişkinin giderilmesi gerektiği, sorumluluğun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Bildirilmeyen sigortalı için 5510 md. 23 uyarınca md. 21 şartları aranmaksızın rücu mümkün olabilir.
Ölümlü iş kazası
Ölüm hâlinde cenaze gideri, destekten yoksun kalma tazminatı ve yakınların manevi tazminatı istenebilir (TBK md. 53 ve 56). Hak sahipleri (eş, çocuklar, anne baba) için SGK ölüm geliri bağlanır (5510 md. 20). Dava mirasçılar adına açılır ve mirasçılık belgesi gerekir.
İş kazasının tespiti ve SGK süreci
SGK iş kazası olarak kabul etmezse işçi tespit davası açabilir. 10. Hukuk Dairesi'nin 10.07.2025 tarihli ve E. 2023/2677, K. 2025/11389 sayılı kararına ilişkin özete göre bağlantılı olduklarında iş kazası tespiti ile iş göremezlik oranı tespiti davalarının birlikte görülmesi gerekir. Bu karar yalnızca yayımlanan özetten okunmuştur.
İşyeri kayıtları ve ceza davası
İşyerinin İSG dosyası, kaza tutanağı ve kayıtları hem hukuk hem ceza davasında delildir. Ceza mahkemesinin kusur tespiti hukuk hâkimini bağlamaz (TBK md. 74), ama genellikle delil olarak değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. İş kazası nedir ve hangi olaylar iş kazası sayılır?
İş kazası tanımı 5510 sayılı Kanun md. 13'te yapılır. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi sırasında, emziren kadının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda veya işverence sağlanan taşıtla işe gidip gelirken meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazasıdır. Olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı çoğu zaman somut koşullara göre belirlenir. Örneğin işyerinde geçirilen kalp krizi gibi olaylarda da kusurun ve illiyetin ayrıca incelenmesi gerekebilir. Bentlerin güncel metni mevzuat.gov.tr'den kontrol edilmelidir.
2. İş kazası tazminatı davasını kim açabilir?
Davayı kural olarak kazada zarar gören işçi açar. İşçi kaza sonucu ölürse eşi, çocukları ve anne babası gibi yakınları destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleriyle dava açabilir. Mirasçılar ölüm anındaki işçi alacakları için de dava açabilir ve bunun için mirasçılık belgesi gerekir. SGK ise farklı bir sıfatla, yaptığı ödemeler nedeniyle rücu davası açabilir. Davalı işverendir; asıl işveren–alt işveren ilişkisinde asıl işveren de davalı olabilir.
3. Dava hangi mahkemede açılır?
İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları iş mahkemesinde görülür. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri mahkemesi genel yetkili olup 7036 sayılı Kanun md. 6'ya göre kazanın veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olabilir. Eskişehir'de meydana gelen kazalarda genellikle Eskişehir İş Mahkemeleri görevli ve yetkili olabilir. Ayrı bir iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkisiz mahkemede açılan dava usulden reddedilebilir ve zaman kaybına yol açabilir.
4. İş kazası tazminatı davasında arabuluculuk zorunlu mu?
7036 sayılı Kanun md. 3'te iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartının aranmamaktadır. Aynı dilekçede kıdem, fazla mesai gibi işçilik alacakları da isteniyorsa o kalemler için arabuluculuk son tutanağı gerekir. İhtiyari arabuluculuk ise her zaman mümkündür.
5. Tazminat davası için zamanaşımı süresi ne kadardır?
Hukuk Genel Kurulu'nun 14.02.2024 tarihli ve E. 2018/906, K. 2024/104 sayılı kararına ilişkin yayımlanan özete göre iş kazası tazminatı sözleşmeye aykırılığa dayanan on yıllık süreye tabidir. Haksız fiil hukukunda ise TBK md. 72 iki yıllık ve on yıllık süreleri öngörür ve cezalandırılan fiillerde daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Karşı oyda iki yıllık sürenin uygulanması savunulmuştur. Bu belirsizlik nedeniyle en kısa sürenin esas alınması ve kazadan sonra gecikmeden dava açılması güvenli yoldur. SGK rücu davası için uygulanacak süre ayrıca değerlendirilmelidir.
6. Zamanaşımı süresi ne zaman başlar?
HGK'nin yayımlanan özetlerine göre iş göremezlik oranı sonradan değişmediyse zarar, SGK'nın oranı kesin olarak belirlediği veya kontrol muayenesine gerek olmadığına karar verdiği tarihte öğrenilmiş sayılabilir. Zararın gelişmeye devam ettiği durumlarda gelişme sona ermeden sürenin işlemeyeceği de belirtilmiştir. Bu ilkeler kısmen oy çokluğuyla verilmiş kararlara dayanır ve karşı oylar bulunmaktadır. Başlangıcın hesabı SGK sağlık kurulu kararının tebliğ tarihi, maluliyet raporu ve olayın ayrıntılarıyla birlikte avukat tarafından incelenmelidir. Kesin süre hesabı bu rehberle yapılmamalıdır.
7. İşveren kazayı SGK'ya bildirmezse ne olur?
İşveren kazayı kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür (5510 md. 13 ve 6331 md. 14). Bildirim yapılmazsa 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanabilir; tutar değiştiğinden güncel tutar ayrıca araştırılmalıdır. Bildirimin yapılmaması işçinin hakkını ortadan kaldırmaz; işçi SGK'ya başvurup olayın iş kazası olduğunun tespitini isteyebilir veya gerekirse tespit davası açabilir. Bildirimin eksik yapılması delil açısından işveren aleyhine değerlendirilebilir. İşverenin bildirimi zamanında yapması hem cezayı hem de uyuşmazlığı azaltabilir.
8. Sigortasız (kayıt dışı) çalışan iş kazası tazminatı alabilir mi?
Sigortasız çalışma işçinin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. İşçinin hizmet ilişkisini tanık, işyeri kayıtları, mesajları, ödeme dekontları ve diğer delillerle ispatlaması gerekir. SGK açısından sigortalılığın tespiti için hizmet tespit davası da açılabilir. 5510 md. 23 sigortalılığın süresinde bildirilmemesi hâlinde Kurumun yine yardım yapıp işverene rücu edebileceğini düzenler. Kayıt dışı çalışma ispat zorluğu yaratır, bu nedenle delillerin erken toplanması önemlidir.
9. SGK'dan gelir bağlanması tazminat hakkını ortadan kaldırır mı?
Hayır. SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm geliri bağlaması işverenin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin yayımlanan özetlerine göre Kurumun bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya kabil kısmı tazminattan düşülür; amaç haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemektir. Sonuçta işçi SGK gelirinden fazla zararını işverenden isteyebilir. Hesaplamada gelirin hangi kısmının düşüleceği bilirkişi raporuyla belirlenir ve itiraz edilebilir.
10. Kusur oranı nasıl belirlenir?
Kusur oranı, mahkemenin atadığı iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bilirkişinin veya bilirkişi heyetinin raporuyla belirlenir. Bilirkişi; risk değerlendirmesini, eğitim kayıtlarını, kişisel koruyucu donanımın verilip verilmediğini, makine ve ortam güvenliğini, gözetim ve denetimi inceler. Hukuk Genel Kurulu'nun yayımlanan özetine göre kusur raporu alınmadan karar verilmesi bozma nedenidir. Raporlar birbiriyle çelişiyorsa mahkemenin çelişkiyi gidermesi gerekir. Taraflar rapora süresinde itiraz etmelidir.
11. İşçinin kusuru varsa tazminat tamamen düşer mi?
Genel olarak düşmez; işçinin kusuru tazminattan indirim sebebi olabilir (TBK md. 52). İşverenin gözetme borcu geniş yorumlandığından işçinin dikkatsizliği çoğu zaman işvereni tamamen sorumluluktan kurtarmaz. Hukuk Genel Kurulu'nun 15.12.2022 tarihli ve E. 2021/297, K. 2022/1760 sayılı kararında işçinin tam kusurlu sayılmasıyla illiyetin kesildiği kabul edilmiştir; bu karar oy çokluğuyla verilmiş ve karşı oy içermektedir. Yani indirim oranı olayda işverenin önlem alma özeni ile işçinin kusurunun ağırlığına göre belirlenir. Her olay kendi koşullarında değerlendirilir.
12. Maddi tazminat hangi kalemlerden oluşur?
Bedensel zarar hâlinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ve ekonomik geleceğin sarsılması TBK md. 54 kapsamında talep edilebilir. Ölüm hâlinde cenaze giderleri, ölümden önceki tedavi giderleri, kazanç kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatı TBK md. 53 kapsamındadır. Gereken hallerde bakıcı gideri, özel eğitim veya protez gibi kalemler de eklenebilir. SGK'nın karşıladığı giderler tekrar istenmez. Hesap bilirkişi (aktüer) raporuyla yapılır.
13. Sürekli iş göremezlik tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesap; işçinin net aylık kazancı, iş göremezlik (maluliyet) oranı, yaşı ve bakiye ömrü, aktif ve pasif dönem ayrımı ile yapılır. Yayımlanan karar özetlerine göre bakiye ömür TRH-2010 tablosuna göre belirlenir, bilinen dönem iskontosuz, bilinmeyen dönem ise yıllık artış ve iskonto uygulanarak hesaplanabilir. Daha sonra iş göremezlik oranı uygulanır, işveren kusuru oranında indirim yapılır ve SGK gelirinin rücuya kabil kısmı düşülür. Kesin tutar bilirkişi raporuyla ortaya çıktığından bu rehberdeki sayılar yalnızca örnektir. Net aylık kazanç için bordro ve banka kayıtları önem taşır.
14. TRH-2010 yaşam tablosu nedir ve neden önemlidir?
TRH-2010, Türkiye'ye özgü güncel verileri içeren bir yaşam tablosudur ve bakiye ömür hesabında kullanılır. Hukuk Genel Kurulu'nun 02.12.2021 tarihli ve E. 2017/(21)10-1179, K. 2021/1563 sayılı kararına ilişkin özette bu tablonun esas alınmasının yerinde olduğu belirtilmiştir. Eski PMF-1931 tablosunun kullanılması hâlinde tazminat tutarı farklı çıkabilir. Ancak 10. Hukuk Dairesi'nin 19.09.2024 tarihli ve E. 2023/3442, K. 2024/8794 sayılı kararına ilişkin özete göre kök raporda PMF-1931 kullanılıp itiraz edilmemişse usulî kazanılmış hak nedeniyle sonradan tabloya geçilmesi bozma nedeni olabilmektedir. Bu nedenle rapora zamanında itiraz etmek önemlidir.
15. Manevi tazminat tutarı nasıl belirlenir?
Manevi tazminat için sabit bir tutar veya tablo yoktur; hâkim TBK md. 56 kapsamında hakkaniyete göre takdir eder. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 01.10.2020 tarihli ve E. 2020/6902, K. 2020/5289 sayılı kararına ilişkin özette kusur, olayın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, ülkenin ekonomik koşulları ve caydırıcılık gibi ölçütlerin göz önünde bulundurulduğu belirtilmiştir. Manevi tazminat ceza değildir ve maddi zararın yerine geçmez. Dilekçede yalnızca bir tutar belirtmek yetmez; acı ve elem veren olgular da anlatılmalıdır. Mahkeme talep edilen tutardan fazlasına hükmedemez; talep sınırı bağlayıcıdır.
16. Ölümlü iş kazasında kimler tazminat isteyebilir?
Ölüm hâlinde cenaze giderleri mirasçılar veya bunları ödeyenler tarafından, destekten yoksun kalma tazminatı ise desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve başka destek alıcılar tarafından istenebilir (TBK md. 53). Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlar manevi tazminat da talep edebilir (TBK md. 56). SGK ölüm geliri bağlanır (5510 md. 20) ve bu gelirin rücuya kabil kısmı hesapta dikkate alınır. Dava mirasçılar adına açılır. Mirasçılık belgesi ve aile nüfus kayıtları hazırlanmalıdır.
17. Destekten yoksun kalma tazminatı nedir?
Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin yaşarken yakınlarına sağladığı ekonomik desteğin ortadan kalkması nedeniyle gerçekleşen zararın giderilmesini amaçlar. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 22.06.2018 tarihli ve E. 2016/5, K. 2018/6 sayılı kararına ilişkin özette anne babaya destek olunması bakımından çocukların destek olduğuna dair karine kabul edildiği ve destekliğin ispatı için SGK'dan gelir bağlanmasının aranmadığı belirtilmektedir. Hesapta ölen kişinin gelirinden kendi paylı düşülür ve destek süresi belirlenir. SGK ölüm geliri rücuya kabil kısmıyla tazminattan düşülür. Bu hesaplama da bilirkişi raporuyla yapılır.
18. Alt işveren işçisi asıl işverene dava açabilir mi?
Evet, şartları varsa açabilir. 4857 sayılı Kanun md. 2'ye göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 07.05.2019 tarihli ve E. 2018/3572, K. 2019/3500 sayılı kararına ilişkin özette asıl işverenin müteselsil sorumluluğu ve işçinin ikisine birlikte ya da yalnızca birine dava açabileceği belirtilmektedir. Asıl işveren ile alt işveren arasındaki sözleşme işçiyi bağlamaz. İç ilişkide bir taraf diğerine rucu edebilir.
19. İşe gidiş–geliş sırasındaki kaza iş kazası sayılır mı?
5510 md. 13'e göre işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında meydana gelen olaylar iş kazası sayılır. İşçi kendi aracı veya toplu taşımayla gidip gelirken yaşadığı kazalar ise kural olarak bu kapsama girmez; ancak somut olayda işverenin görevlendirmesi veya işle bağlantısı ayrıca incelenir. Bu tür olaylarda kazanın iş kazası sayılıp sayılmadığı tartışmalı olabilir. Trafik kazası ayrıca trafik sigortası ve araç işleten sorumluluğu açısından değerlendirilir. Bu nedenle olayın tüm belgeleri saklanmalıdır.
20. İşveren servisinden inerken kaza oldu; durum nedir?
Hukuk Genel Kurulu'nun 11.02.2020 tarihli ve E. 2019/21-389, K. 2020/120 sayılı kararına ilişkin yayımlanan özete göre işverence sağlanan taşıtla gidiş geliş 5510 md. 13 kapsamında değerlendirilir. Aynı kararda, somut olayda işçinin yeni servis geleceği bildirildiği halde servis noktasından kendi iradesiyle ayrılması nedeniyle illiyet bağının kesildiği kabul edilmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiş ve karşı oy içermektedir. Bu ayırım, servis hizmetinin kapsamının, güzergahın ve işveren talimatının delillerle ortaya konması gerektiğini gösterir. Her olay kendi koşullarıyla ele alınır.
21. Tazminata hangi tarihten itibaren faiz işler?
Faiz başlangıcı davanın hukuki nitelendirmesine, temerrüt tarihine ve talep edilen tazminat türüne göre değişebilir. Haksız fiil esasında olay tarihi, sözleşmeye aykırılık esasında ise temerrüt tarihi gibi farklı başlangıçlar tartışılabilir. Faiz talebi dilekçede ayrıca belirtilmelidir. Manevi tazminat için faiz konusu da somut olaya göre değerlendirilir.
22. Meslek hastalığı tazminatı iş kazasından nasıl ayrılır?
Meslek hastalığı, sigortalının yaptığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yapılış koşulları nedeniyle geçirdiği hastalık, bedensel veya ruhsal engelliliktir (5510 md. 14). Bu durum Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilir; bildirim süresi öğrenilen günden başlayarak üç iş günüdür. Tazminat davasının unsurları benzerdir (kusur, zarar, illiyet), ancak hastalığın işle bağlantısının ispatı ve zamanaşımının başlangıcı ayrıca tartışılabilir. Bu nedenle uzun süreli maruziyet belgeleri, işyeri ölçümleri ve sağlık tarama kayıtları önem taşır.
23. SGK rücu davası nedir ve işçiyi nasıl etkiler?
SGK, iş kazası nedeniyle yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerini 5510 md. 21 kapsamında işverenden isteyebilir. Rücu davası işçinin davasından bağımsızdır ancak aynı kusur ve zarar gerçeklerine dayanır. Hukuk Genel Kurulu'nun 26.02.2025 tarihli ve E. 2023/304, K. 2025/92 sayılı kararına ilişkin özete göre Kurumun rücuu ödenen tutarlar ve gelirin ilk peşin sermaye değeri ile sınırlıdır. İşçi açısından etkisi, SGK'ya yönelik rücu ödemesinin tazminattan mahsubuyla ilgilidir. İşveren iki ayrı davayla karşı karşıya kalabilir.
24. Ceza davası açıldıysa hukuk davası beklemek gerekir mi?
Kural olarak hukuk davası ceza davasından bağımsız açılabilir ve yürütülebilir. TBK md. 74 uyarınca hâkim, kusur ve ayırt etme gücü konusunda ceza hukuku hükümleriyle ve ceza mahkemesi kararıyla bağlı değildir. Ancak ceza dosyasındaki bilirkişi raporu ve tutanaklar hukuk davasında delil olarak kullanılabilir. Bu iki dosya arasında kusur bakımından çelişki varsa mahkemenin giderilmesini istemesi gerekir. Mahkeme bekletici mesele yapma konusunda takdir yetkisini somut olaya göre kullanır.
25. Belirsiz alacak davası ne zaman tercih edilir?
Tazminat miktarı dava açılırken tam olarak belirlenemiyorsa HMK md. 107'ye göre belirsiz alacak davası açılabilir. İş göremezlik oranının sonradan netleştiği veya hesap raporunun gerekli olduğu iş kazası davalarında bu yol sık kullanılır. Davacı yargılama sırasında talebini artırabilir; eksik harç tamamlanır. Bu yolun şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği mahkemece incelenir. Gerekli koşullar yoksa dava kısmi dava olarak değerlendirilebilir ve bu süre ve harç açısından sonuç doğurur.
26. Dava sürecinde en önemli deliller nelerdir?
Kaza tutanağı, SGK iş kazası bildirgesi, iş göremezlik oranı raporları ve sağlık belgeleri olayı ve zararı gösterir. Bordro, banka dekontları ve SGK hizmet dökümü ise kazancı ortaya koyar. İşverenin kusuruna ilişkin risk değerlendirmesi, İSG eğitim kayıtları, uzman ve hekim görevlendirmeleri ve kişisel koruyucu donanım tutanakları temel belgelerdir. Tanık beyanları ve kamera görüntüleri olayın oluş şekli için kullanılır. Bu delillerin dilekçede veya cevaba karşı süreler içinde bildirilmesi gerekir.
27. Bilirkişi raporuna nasıl itiraz edilir?
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilir ve itirazlar kanunda belirtilen süre içinde mahkemeye sunulmalıdır. Kusur raporuna itiraz ederken iş güvenliği mevzuatı açısından eksik veya hatalı değerlendirme, olayın yanlış akışı veya çelişkili raporlar gösterilebilir. Hesap raporuna ise kazanç, yaşam tablosu, iskonto ve dönem kabulleri açısından itiraz edilebilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin yayımlanan özetlerine göre süresinde itiraz edilmeyen hesap raporları sonraki aşamada usulî kazanılmış hak doğurabilir. İtiraz dilekçesi mutlaka gerekçeli yazılmalıdır.
28. Dava açarken hangi harç ve masraflar ödenir?
Dava açılırken başvurma harç ve peşin harç ödenir; bilirkişi ve tebligat giderleri için de avans yatırılır. 2026 yılı için nispi karar ve ilam harç oranının binde 68,31 ve asliye düzeyi başvurma harç tutarının 732,00 TL'dir. Haksız çıkan taraf yargılama giderlerini ve vekâlet ücretini öder.
29. Dava kaybedilirse karşı vekâlet ücreti ödenir mi?
Davanın reddedilen kısmı üzerinden davalı lehine tarifeye göre vekâlet ücreti ve yargılama gideri takdir edilir. Belirsiz alacak davasında talep sonradan artırılabileceğinden riskin başlangıç talebi kadar değerlendirilmesi gerekir. Yeni Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 03.11.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği aktarılmıştır. Hangi tarifenin uygulanacağı genellikle hükmün verildiği tarihe göre belirlenir.
30. Arabuluculuk tutanağı veya ibraname imzalarsam yine dava açabilir miyim?
Bu soru imzalanan belgenin niteliğine bağlıdır. 10. Hukuk Dairesi'nin 12.09.2024 tarihli ve E. 2023/2864, K. 2024/8516 sayılı kararına ilişkin özete göre arabuluculuk anlaşmasındaki “dava açılamaz” hükmü dava şartı değildir ve kesin hüküm oluşturmaz; ancak tutanağın ibra, gabin, yanılma veya korkutma açısından geçerliliği incelenmeden dava reddedilemez. Bu da imzanın sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez; ibra belgeleri ve anlaşma sonuç doğurabilir. İmza atılmadan önce belgenin tazminat hakkını ne kadar kapsadığı hukuki destekle kontrol edilmelidir. Özellikle SGK gelirinin bağlanmadığı veya iş göremezlik oranının kesinleşmediği dönemlerde yapılan anlaşmalar sonradan tartışma yaratabilir.
31. İşverenin sorumluluk sigortası tazminatı öder mi?
İşveren sorumluluk sigortası veya benzeri poliçeler varsa kapsam, teminat limiti ve istisnalar poliçe şartlarına göre belirlenir. Sigorta şirketinin ayrı bir davalı olarak davaya katılıp katılamayacağı poliçenin hükmüne ve sorumluluk esasına bağlıdır. İşveren bu sigorta nedeniyle ödeme yükümlülüğünden kurtulmaz. Poliçenin varlığı kaza sonrasında sigorta şirketine zamanında bildirilmelidir. İşçi açısından poliçe bilgisi işverenden istenebilir; tahsilat riski bakımından önem taşır.
32. Dava ne kadar sürer?
Süre dosyaya göre değişir; kesin bir süre vermek mümkün değildir. İş göremezlik oranının SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp tarafından belirlenmesi, kusur raporu, aktüerya hesabı ve itirazlar süreyi uzatabilir. İstinaf ve temyiz aşamaları da ek zaman gerektirebilir. Yargıtay'ın bozma kararları özellikle kusur raporlarındaki çelişki ve hesap hataları nedeniyle yargılamayı uzatan bir faktördür. Delillerin baştan eksiksiz sunulması süreyi kısaltabilir.
33. İş kazasından sonra işçi iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatı alır mı?
Kıdem tazminatı ayrı bir haktır ve iş sözleşmesinin sona erme biçimine bağlıdır. İşçi, işverenin önlem almaması gibi sebeplerle haksız fesih iddiasını ileri sürerse ayrı bir iş hukuku uyuşmazlığı doğar. Bu durumda kıdem tazminatı talebi için arabuluculuk dava şartı gerekebilir. İş kazası tazminatı ile kıdem tazminatı aynı dilekçede istenebilir, ancak arabuluculuk gerekliliklerinin ayrı değerlendirilmesi gerekir. Ayrıntı için fesih bildirimi ve sağlık raporları bir avukatla incelenmelidir.
34. Yabancı uyruklu işçi de iş kazası tazminatı isteyebilir mi?
Türkiye'de çalışan yabancı uyruklu işçiler de iş kazası nedeniyle zarar gördükleri işverene karşı tazminat davası açabilir. Çalışma izni veya sigorta bildiriminin eksik olması işçinin zararını giderme hakkını ortadan kaldırmaz, ama ispat zorluğu yaratabilir. Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk ve yetki ayrıca tartışılabilir. Kazanın Türkiye'de gerçekleşmesi halinde Türk iş mahkemeleri genellikle yetkili olabilir. Pasaport, çalışma sözleşmesi ve ödeme belgeleri saklanmalıdır.
35. İş kazası davasında avukat tutmak gerekli mi?
Hukuken zorunlu olmasa da kusur oranı, aktüer hesabı, SGK rücuu ve süre hesabı gibi teknik konular nedeniyle avukattan destek almak çoğu zaman yararlıdır. Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ gibi iş hukuku ve tazminat davaları yürüten bir avukat, delil toplama, bilirkişi raporlarına itiraz ve süre takibi konularında yardımcı olabilir. Başvuruda kaza tutanağı, sağlık raporları, SGK yazıları ve bordro gibi belgelerin hazır bulundurulması görüşmeyi verimli kılar. Avukatlık ücreti avukatla yapılan sözleşmeye ve tarifeye göre belirlenir. Dava ve kanun yolu süreleri kısa olduğundan gecikmeden hukuki destek almak güvenli yoldur.
Sonuç
İş kazası tazminatı davası; 5510, 6098, 6331 ve 7036 sayılı kanunların birlikte uygulandığı, kusur ve hesap raporlarının sonucu belirlediği teknik bir davadır. İş kazası olgusu, işverenin kusuru, zarar ve illiyet bağı ispat edilmeli; SGK'dan bağlanan gelirin rücuya kabil kısmı tazminattan düşülmelidir. Zamanaşımı, arabuluculuk, harç ve kanun yolu süreleri hem hukuki nitelendirmeye hem de sık değişen mevzuata bağlı olduğundan, kaza sonrasında belgeleri toplamak ve en kısa sürede hukuki destek almak güvenli yoldur. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut olayınız için Eskişehir Avukat Beyhan CAYMAZ ile veya yetkili bir avukatla görüşebilirsiniz.
İlgili Hizmet
Eskişehir İş Hukuku Avukatıİşçi alacakları, kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade ve işveren danışmanlığı.
Yerel Hizmet Sayfası
Eskişehir İş Hukuku AvukatıHukuki Danışmanlık
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez. Durumunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Yazılar

Mobbing (Psikolojik Taciz) ve Manevi Tazminat Davası (TBK md. 417; 4857 md. 24): Şartlar, Görevli Mahkeme, Süreler ve Yargıtay Uygulaması – 2026 Rehberi
Mobbing (psikolojik taciz), işçinin işyerinde belirli bir süre boyunca ve sistematik biçimde hedef alınarak yıldırılması, küçük düşürülmesi veya işten uzaklaştırılmaya çalışılmasıdır.Tek bir olay yetmez; eylemlerin sürekli, sistematik ve işçiye yönelik olması gerekir. İşçi kesin delil sunmak zorunda değildir; birbiriyle tutarlı olayların bütünü ve kuvvetli emare yeterlidir.


Muvazaalı Alt İşverenlik (Taşeron) ve Asıl İşverenin Sorumluluğu (4857 sayılı İş Kanunu md. 2): Şartlar, Görevli Mahkeme, Süreler ve Yargıtay Uygulaması – 2026 Rehberi
Asıl işveren, işyerindeki yardımcı işleri alt işverene verebilir; asıl işin bir bölümünü ise yalnızca işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde verebilir. Bu şartlar yoksa ya da ilişki işçilerin haklarını kısıtlamak için kurulmuşsa muvazaa vardır ve alt işverenin işçileri baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır.